De polonaise en carnaval zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Toch vindt de dans zijn oorsprong niet in Brabant. Het is eigenlijk een Poolse dans die eigen is gemaakt. En die we, als het aan polonaisedeskundige Joost Heijthuijsen ligt, best wel serieus mogen nemen.

Als polonaisedeskundige kun je je brood niet verdienen en dus is Heijthuijsen ook gewoon programmamanager bij het Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam. De polonaise is voor hem een 'dierbare jeugdherinnering'. "Op familiefeesten werd ik als klein jongetje meegesleept om de polonaise te lopen."

Daarnaast vindt Heijthuijsen het interessant om iets dat andere mensen niet serieus nemen wel serieus te nemen. "Het is makkelijk om neer te kijken op een polonaise en dat vind ik niet terecht. Daarom probeer ik mezelf als verdediger van de nobele dans op te stellen."

Volgens Heijthuijsen is de polonaise typisch een dans die mensen 'verbindt en verbroedert'. "Er worden niet voor niets jaarlijks recordpogingen gedaan." En daar heeft hij gelijk in want dit jaar wil tv-presentatrice Lucille Werner het wereldrecord verbreken.

Hoewel de polonaise heel Brabants lijkt, komt het toch echt uit Polen. "In het Frans betekent de polonaise 'op 'z'n Pools'. De Poolse dans was een hofdans waar mensen naast elkaar hand in hand liepen, heel statig."

Uiteindelijk is er een anonieme groep geweest die de dans niet meer naast elkaar, maar achter elkaar ging doen. Deze variant is rond 1900 in Nederland terechtgekomen. "En het lied Polonaise Hollandaise van de grote Arie Ribbens is een belangrijke gamechanger geweest. Hij omschrijft letterlijk hoe je de dans moet doen."

Sindsdien zijn er heel wat nummers gekomen die de traditie in stand houden. "Al is de polonaise wel veel meer dan alleen maar carnaval vieren", vindt Heijthuijsen. "Je kunt het vergelijken met bier en carnaval. Bij carnaval hoort bier, maar als er bier wordt gedronken is het niet altijd carnaval. Dat is met de polonaise ook zo."

De polonaise wordt lang niet alleen in Europa gelopen, weet Heijthuijsen. "Nederlanders hebben de polonaise geëxporteerd naar de Molukken", zegt hij. "En aan de andere kant van de wereld heb je de Conga line, die heeft zich anders ontwikkeld, maar kent wel ongeveer dezelfde bewegingen."

Op Cuba werd vroeger veelvoudig de Conga gedanst. "Daar konden die polonaises nog weleens uit de hand lopen dus is er zelfs een tijdje een polonaiseverbod geweest. Je kunt je toch niet voorstellen dat dit weekend bordjes in bijvoorbeeld Den Bosch hangen dat je geen polonaise mag lopen?"

Dat kunnen we ons inderdaad niet voorstellen. En daarom heeft Heijthuijsen nog een laatste advies voor alle feestvierder. "Ik zou iedereen aanmoedigen om de polonaise te lopen en te vieren!"