Spookrijders: dit kan je doen als je ze tegenkomt
Koplampen die recht op je afkomen op een plek waar ze niet horen te zijn. Even denk je dat je het verkeerd ziet. Tot het besef indaalt: dit is een spookrijder. Het is een uitzonderlijke maar extreem gevaarlijke situatie die je kunt meemaken. Wat moet je doen als het jou overkomt?
Zaterdagnacht ging het mis met een spookrijdster op de A59 bij Waalwijk. Een 81-jarige vrouw uit Oosterhout reed daar tegen het verkeer in en botste rond kwart over twaalf frontaal op een andere auto, op de A59 van Den Bosch richting knooppunt Hooipolder.
De vrouw overleed ter plaatse. De 24-jarige bestuurder en een 23-jarige vrouw uit Arnhem in de andere auto raakten gewond en zijn naar het ziekenhuis gebracht.
Wat is een spookrijder?
Een spookrijder is een bestuurder die met een motorvoertuig tegen de rijrichting in rijdt, bijvoorbeeld door op een autosnelweg de verkeerde weghelft of een afrit op te rijden. Daardoor komt het voertuig tegemoet aan het normale verkeer, met een grote kans op een frontale botsing. (Bron: Rijkswaterstaat).
Spookrijders zijn volgens het Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) in twee typen te verdelen: onbedoeld en opzettelijk. De meeste gevallen zijn onbedoeld: bestuurders raken bijvoorbeeld gedesoriënteerd, nemen een afrit in plaats van een oprit, of hebben te maken met verwardheid, dementie of invloed van alcohol, drugs of medicijnen.
Een kleinere groep rijdt bewust tegen het verkeer in, bijvoorbeeld om een gemiste afslag te herstellen, een file te vermijden, politie te ontwijken, voor sensatie of zelfs als poging tot zelfdoding.
Wat moet je doen als je een spookrijder tegenkomt?
Volgens Rijkswaterstaat is het belangrijkste advies: blijf rechts rijden. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar een spookrijder rijdt vanuit zijn of haar perspectief meestal ook rechts. Door zelf zo veel mogelijk rechts te blijven, vergroot je de kans dat er ruimte tussen beide voertuigen blijft.
Haal niet in en wissel niet onnodig van rijstrook. Waarschuw met lichtsignalen als dat veilig kan. Zoek daarna zo snel mogelijk een veilige plek, bijvoorbeeld de vluchtstrook of een parkeerhaven, en bel direct 112. Hoe sneller de melding binnen is, hoe sneller andere weggebruikers kunnen worden gewaarschuwd via matrixborden en verkeersinformatie.
Wat als je zelf verkeerd rijdt?
Merk je nou zelf dat je tegen het verkeer in rijdt, dan moet je proberen kalm te blijven. Zet direct de alarmlichten aan en probeer veilig de vluchtstrook te bereiken. Voor een spookrijder ligt die aan de linkerkant. Bel 112 zodra je veilig aan de kant staat, zodat de verkeerscentrale kan ingrijpen en het verkeer kan waarschuwen.
Hoe vaak komt het voor?
Exacte cijfers zijn er niet, omdat spookrijongevallen sinds 2004 niet apart worden geregistreerd. Volgens onderzoek van het SWOV gaat het vermoedelijk om zo’n 375 incidenten per jaar waarbij de politie erbij betrokken was, gebaseerd op de periode van 2015 tot 2019. Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk hoger.
Oudere automobilisten zijn hierbij oververtegenwoordigd, maar ook jonge bestuurders doen aan spookrijden. Meestal gaat het om een vergissing, bijvoorbeeld de verkeerde afrit nemen, maar soms spelen ook alcohol, drugs of medicijnen een rol.
Maatregelen
Om vergissingen te voorkomen plaatst Rijkswaterstaat onder meer opvallende ‘Ga terug’-borden bij afritten, duidelijke pijlen op het wegdek en een fysieke scheiding tussen op- en afritten. Toch kan een fout, een moment van verwarring of onoplettendheid grote gevolgen hebben.
Juist daarom is het belangrijk om te weten wat je moet doen. Want als koplampen plotseling recht op je afkomen, is er geen tijd om te twijfelen, alleen om te handelen.
