Zo'n acht eeuwen staat hij al te pronken op een splitsing van wegen die het tegen Oosterhout aangeplakte buurtschap Vrachelen en het meer dan zevenhonderd jaar oude dorp Den Hout met elkaar verbinden. Daarmee is ‘Den Heilige Eik’ hoogstwaarschijnlijk de oudste, nog levende boom van Nederland. Twee eeuwen geleden sloeg de bliksem in, maar nog elke zomer heeft hij een gezonde, dichtbegroeide groene kruin.

Of-ie mooi is, daar valt over te twisten. Maar dat de zomereik een enorme optater heeft gehad tijdens de blikseminslag, is overduidelijk. De scheuren aan de zijkant van de boom zijn littekens die zijn achtergebleven na het natuurgeweld dat op hem is losgelaten. Slechts een enkele tak groeide weer uit en die vormt ieder jaar een nieuw bladerdak. Al is daar op deze lenteachtige winterdag van begin maart weinig van te zien.

De boom, die nu pakweg dertien meter hoog is en een omtrek heeft van vier meter, is aangeplant rond 1250. Hij wordt in de archieven uit 1352 al vernoemd en is terug te vinden op oude kaarten van de omgeving. Dat valt te lezen in het boek 'De wortels van ons land, cultuurgeschiedenis van 21 beroemde bomen' van boswachter Joris Hellevoort.

Daaruit maakt Hellevoort op dat hij ouder is dan twee andere eiken, in respectievelijk Overijssel en Gelderland, waarvan lange tijd werd verondersteld dat die de oudste van ons land zijn.

Maar waarom is deze eik heilig? Dat heeft waarschijnlijk meerdere redenen. Ondanks dat het christelijke geloof alom aanwezig was in de twaalfde en dertiende eeuw, bestond er ook veel bijgeloof. Zo was een eik in de eeuwen vóór de invoering van het christendom voor bewoners van West-Europa heilig en werden er allerlei rituelen gehouden. Veel mensen bleven daaraan vasthouden. Reden voor de katholieken om de bijl te zetten in alle heilige eiken die ze maar konden vinden, maar het exemplaar in Den Hout is dat lot bespaard gebleven.

Een andere verklaring is dat een kluizenaar in een monnikspij lange tijd in de holte van de Houtse boom zou hebben geleefd. Door er veelvuldig spek in te roken, zou het binnenste van de boom zwart zijn geblakerd, zo tekende folklorist Jacques Sinninghe in 1933 op.

Vorig jaar was Den Heilige Eik in de race voor de titel van De Boom van het Jaar, maar eindigde op plek twee.