Raad neemt definitief besluit over ASML-uitbreiding: 'We moeten beslissen'
Drukt de Eindhovense gemeenteraad dinsdagavond op de groeiknop of trapt het op de rem? Voor de allerlaatste keer kan de gemeenteraad van Eindhoven stemmen over de uitbreidingsplannen van chipmachinefabrikant ASML. Bij een 'ja' wordt de 'groeiknop' voor de regio ingedrukt, zo ervaren raadsleden. De raad moet nu onder meer stemmen over het wijzigen van het bestemmingsplan.
Chipmachinemaker ASML zit al in Veldhoven en wil nu op de Brainport Industries Campus (BIC), vlakbij Eindhoven Airport, ook uitbreiden. Er moeten meer cleanrooms en kantoren komen.
De komst van 20.000 nieuwe knappe koppen in Eindhoven betekent een verdubbeling van het huidige aantal ASML-medewerkers in de regio. Daarnaast komen er tienduizenden banen bij, vooral bij toeleveranciers van ASML.
De partijen hebben hun standpunten en twijfels over de uitbreiding gedeeld. Ook de 1700 ontslagen die door ASML zijn aangekondigd, kwamen ter sprake. "Het is niet alleen maar een succesverhaal", zei Jonas Roothans van de Partij voor de Dieren. "Opeens maken we ons zorgen, dus ik vind het een fijne wake-up call."
Veel partijen hielden een week geleden de kaarten nog tegen de borst, al waren er wel zorgen, zoals bij Virginia Jonkers van de Partij voor de Dieren. "Het gaat om de vraag: wat voor soort gemeente willen we zijn? Een gemeente die de leefomgeving van mensen en dieren beschermt, of een gemeente die buigt voor de belangen van één bedrijf?"
"Voorkomen dat we zomaar bij het kruisje tekenen."
Jonkers stemde in 2024 tegen de uitbreidingsplannen en is verbaasd over de snelheid waarmee keuzes moeten worden gemaakt. "Als het plan niet over ASML zou gaan, dan was het onmogelijk geweest om in zo’n korte tijd zo’n ingrijpend besluit door te drukken. Onze rol is om te voorkomen dat we zomaar bij het kruisje tekenen."
Historisch besluit
Op 11 juni 2024 stemde het grootste deel van de gemeenteraad voor de uitbreidingsplannen van ASML. Nog geen twee jaar later moet de raad voor de laatste keer stemmen over een concretere invulling: het bestemmingsplan, de aanpassing van wegen en onteigening. De raad moet beslissen of grondeigenaren via de rechter gedwongen kunnen worden hun grond te verkopen.
Inmiddels hebben zes grondeigenaren ingestemd met het voorstel. De gemeente wil, als de raad akkoord gaat, de andere drie eigenaren via de rechter dwingen.
Jacco Rubenkamp van Volt geeft eerlijk toe dat hij het een moeilijk dossier vindt. "Haastige spoed is zelden goed. Maar als we nu op de rem trappen, ben ik bang voor de economische toekomst van Europa. Dit is nodig voor onze tech-onafhankelijkheid als Europa."
"Er zijn nog te veel losse eindjes."
Veel partijen maken zich zorgen over de balans in de stad. Rutger Rauws van GroenLinks: "Met de uitbreiding van ASML op BIC-Noord drukken we een groeiknop in. We kunnen niet in de toekomst kijken. Wat als het aantal woningen en voorzieningen achterblijft, Den Haag niet genoeg meebetaalt of de stad uit balans raakt? Wat zijn dan de mogelijkheden om bij te sturen?" De partij wil met een jaarlijkse evaluatie grip houden op de uitbreiding van de campus en de stad.
Ceciel van Bergeijk van de VVD juicht de uitbreiding toe, maar heeft bedenkingen bij de snelheid. "Er zijn nog te veel losse eindjes. Onderzoeken naar stikstof, trillingen en mist lopen nog. Waarom niet eerst die resultaten afwachten? Ik denk dat we er goed aan zouden doen om er niet volgende week al een definitief besluit over te nemen."
"Er is een enorme noodzaak om nu een besluit te nemen."
Wethouder Stijn Steenbakkers probeerde de VVD’er gerust te stellen. Hij liet weten dat de raad op de hoogte wordt gehouden van de ontwikkelingen en dat vanuit Den Haag nog miljoenen onderweg zijn voor onderwijs en andere voorzieningen.
De wethouder voerde de druk iets op: "Er is vanuit het bedrijf, maar ook vanuit de industrie, echt een enorme noodzaak om nu een besluit te nemen."
Als de raad dinsdagavond niet instemt, loopt het uitbreidingsproject van de techgigant vertraging op, en is er zelfs een kans dat de plannen niet doorgaan op de campus in Eindhoven.
