Al 33 jaar staat Andy Marcelissen (58) uit Raamsdonksveer in de ton. Inmiddels is hij Brabants bekendste en veelvuldig geprezen tonprater. Maar hoe word je dat? Andy geeft een spoedcursus om de kneepjes van het vak te leren kennen. "Dit mag véél Brabantser!"

Gouden letters worden zorgvuldig vastgeplakt op het decor in partycentrum De Witte Leeuw in Raamsdonksveer. '33 jaor in de ton', staat er. Het is dé vertrouwde plek voor tonprater Andy Marcelissen, die daar donderdagavond zijn jubileumvoorstelling opvoert.

Gestolen tekst
Als kind was de 58-jarige Andy een verlegen jongetje, dat er stiekem van droomde om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Toen hij een tekst van zijn broer en een vriend stal en die tijdens een carnavalsmiddag op de mavo opvoerde, werd het vlammetje om tonprater te worden langzaam aangewakkerd. De tekst sloeg meteen aan. “Iedereen lag in een deuk, die bewuste vrijdagmiddag", herinnert Andy zich.

Inmiddels is hij uitgegroeid tot een topentertainer. Zo won hij vijf keer het Keiebijters Kletstoernoooi en werd hij zeven keer Brabants Kampioen Tonpraten. Naast de markante weerman Henk Huppelschoten, waarmee hij jarenlang te zien was op Omroep Brabant, heeft hij nog ruim twintig andere typetjes.

Onderbroekenlol
De Sprookjesverteller is het typetje dat Andy heeft meegenomen voor de spoedcursus tonpraten, die Omroep Brabant-verslaggever Niek de Bruijn bij hem volgt. Daar hoort ook een kostuum bij, dus duwt Andy hem een wit T-shirt, giletje en een slipjas in zijn handen.

“De broek is misschien te groot, dus kijk uit dat hij niet afzakt”, waarschuwt Andy, terwijl hij een hoge hoed op het hoofd van Niek drukt. “Ach, een beetje onderbroekenlol hoort erbij”, zegt Niek, in een poging om Andy nu al aan het lachen te krijgen. Tevergeefs.

Do's en dont's voor tonpraters
Voordat de spoedcursus van start gaat, deelt Andy nog de do's en dont's voor een tonprater: 

• “Je moet lef hebben om hier op het podium te gaan staan.”
• “Maak het vooral niet te schunnig en niet te grof.”
• “Niet stilstaan bij zwaarbeladen onderwerpen, zoals Iran en Irak.”
•  “Je moet vooral niet stilvallen.”
•  Grappend: “Na afloop zelf in de do’s gaan.”

Maar hoe zorg je er als tonprater voor dat er ook wordt gelachen tijdens jouw optreden? "Dat is een kwestie van ervaring”, antwoordt Andy. “Ik weet na 33 jaar wel waarmee ik mensen aan het lachen krijg.” Voor de cursist is dat nog afwachten.

Fèrs dialect
Vlieguren maken, is het advies. En dus moet onze verslaggever er ook aan geloven, vindt Andy. Terwijl de geprezen tonprater een bombastische buuttemars neuriet, de opkomstmuziek van een tonprater, loopt de verslaggever in kistjes over een rode loper richting de ton op het podium.

“Heel lang geleden…”, begint de act. Al bij de tweede zin klinkt er commentaar vanuit de zaal. “Dit mag véél Brabantser”, geeft Andy als feedback. "We zijn hier in 't Fèr, hè?" Met veel moeite probeert Niek, opgegroeid in dezelfde gemeente als Andy, vervolgens het dialect uit Raamsdonksveer over te nemen.

'Humor is een vak apart'
Na een passage over een gekapt Sprookjesbos, kapt Andy het optreden van Niek resoluut af. De tonprater mist de komische timing in het optreden van de verslaggever, waardoor de grappen uit de sketch nauwelijks aankomen bij het publiek.

Wat beduusd geeft Niek de ton terug aan de ervaringsdeskundige. "Humor is écht een vak apart", concludeert Niek, terwijl hij de hoge hoed afzet. "De ton komt beter tot zijn recht bij iemand die er er al 33 jaar in staat dan bij een groentje als ik."

Snel maakt Niek plaats voor Andy, die stralend op de plek gaat staan die al 33 jaar zo vertrouwd voor hem is. "De ton is een groot deel van mijn leven geworden", zegt Andy. "Ik kan er nog steeds geen genoeg van krijgen."

Op 12 maart viert Andy zijn jubileum met een optreden in De Witte Leeuw in Raamsdonksveer. De opbrengst gaat naar onderzoek voor de spierziekte ALS.