Een bijzonder moment in Eindhoven: de eerste schop op het terrein waar chipmachinefabrikant ASML wil gaan uitbreiden ging de grond in. Twee wethouders en een vertegenwoordiger van het techbedrijf stonden op het land voor de symbolisch start. Frank Heemskerk van ASML was in zijn nopjes. “We gaan nu echt beginnen. Dus het maakt niet uit of het regent, want het is echt een prachtige dag.”

Vrijdag is begonnen met de grond bouwrijp te maken. Wethouder Stijn Steenbakkers kijkt voldaan. “Dit is toch wel de mooiste dag tot nu toe in acht jaar wethouderschap.”

Afgelopen dinsdag zette de gemeenteraad van Eindhoven de laatste seinen op groen. De 'groeiknop' werd ingedrukt: chipmachinefabrikant ASML mag in Eindhoven uitbreiden zodat er op termijn 20.000 medewerkers aan de slag kunnen.

'Gaat beeldbepalend worden'
“Dit is wel het grootste besluit dat er in de afgelopen veertig jaar gevallen is voor de toekomst van Eindhoven, de Brainportregio, maar ook van Nederland", zegt wethouder Steenbakkers. "Dit gaat echt beeldbepalend worden voor de komende decennia voor deze regio en ook voor Brabant.”

Chipmachinemaker ASML zit al in Veldhoven en wil nu uitbreiden op de Brainport Industries Campus (BIC). Dat is vlakbij Eindhoven Airport en de A2. Er moeten meer cleanrooms en kantoren komen.

Over een tijdje is de grond waar de eerste schop de grond inging heel anders. “Dan is het één grote mooie economische dynamiek midden in een heel groene mooie omgeving. Hier werken we dan echt aan de banen van morgen en de toekomst.”

Wethouder Stijn Steenbakkers haalt aan hoe snel het allemaal is gegaan. Hij kreeg vanuit ASML de vraag of ze welkom waren. “Dat is als wethouder economie natuurlijk een heel mooie vraag om te krijgen.” Inmiddels is het 21 maanden later.

'Enorm goede samenwerking'
Razendsnel zijn er knopen doorgehakt.  “Dat is echt bizar. Normaal doen we over dit soort gebiedsontwikkelingen acht tot tien jaar.” Het geheim? “Een enorm goede samenwerking, volledige focus en ook weg met alle bureaucratie. Wat mij betreft is dit een voorbeeld, een blauwdruk, in hoe we dat in Nederland en Europa veel vaker zouden moeten doen.”

De gemeente heeft op BIC al veel grond opgekocht en die mag ASML tegen een vergoeding gaan gebruiken. Hoeveel het bedrijf elk jaar aan de gemeente betaalt, wil de wethouder niet zeggen. “Dat is iets tussen ASML en de gemeente Eindhoven. Maar dat is een marktconforme prijs uiteraard.”

Frank Heemskerk van ASML kon niet ophouden met bedankjes uit te spreken: Eindhoven, Oirschot, Best, de provincie en het Rijk kwamen allemaal voorbij.  Het bedrijf kwam de afgelopen tijd vaak in het nieuws omdat het ontslag van zo'n 1700 medewerkers is aangekondigd. Tegelijkertijd werd vrijdag de enorme uitbreiding van ASML met een schop in de grond gemarkeerd.

'Enorm heftig besluit geweest'
Heemskerk van ASML: “Dat lijkt natuurlijk tegenstrijdig en het is ook een enorm heftig besluit geweest om te zeggen dat we afscheid moeten gaan nemen van een aantal mensen." Hij vervolgt: "De banen die gaan verdwijnen, komen uit een managementlaag. Er is gevraagd om het simpeler te maken en daar zijn we mee bezig."

Voor de uitbreiding in Eindhoven zijn deze banen niet nodig. "Hier komen weer andere typen banen en hier komt een ander type productie. Het gaat gelukkig goed met ASML, maar we moeten zorgen dat we kunnen blijven groeien. Vandaar zowel een reorganisatie, maar ook een uitbreiding.”

ASML kan nu de bouwvergunning aanvragen en gaat in mei of juni beginnen met bouwen. In 2028 moeten de eerste paar duizend medewerkers van ASML hier aan de slag gaan.