Veldhoven wil voorrang op de huizenmarkt voor eigen inwoners
Veldhoven wil dat minstens de helft van de sociale huurhuizen en betaalbare koopwoningen in de toekomst naar de eigen inwoners gaat. De gemeente groeide de afgelopen jaren hard en nu chipmachinebouwer ASML wil uitbreiden met ruim 20.000 werknemers, komt alles in een stroomversnelling. Velen grijpen mis bij een huis, vooral jongeren. "We zien dat er zo’n 1400 tot 1600 mensen reageren op één huurappartement", zegt Maarten Prinsen van Hart voor Veldhoven. De partij trekt daarom aan de bel.
Onlangs kwam Hart voor Veldhoven met een motie om de inwoners van Veldhoven voordeel te geven bij het toewijzen van een woning. "We horen steeds vaker dat onze jongeren niet aan woonruimte kunnen komen en daardoor dus noodgedwongen uitwijken naar een plek buiten Veldhoven", zegt Maarten Prinsen, lijsttrekker van de partij. "En ook voor senioren zijn er niet genoeg betaalbare appartementen zodat ze vanuit hun ruime eengezinshuis door kunnen stromen. Het kleinste seniorenwoninkje gaat momenteel voor 460.000 euro van de hand. Het is belangrijk dat we dat verhuistreintje op gang brengen."
"Als we de jongeren allemaal het dorp uitduwen, dan hebben we straks echt een probleem."
Als er een sociale huurwoning vrij komt, ontstaat er een ware run, zegt de lijsttrekker. “We zien nu dat er zo’n 1400 tot 1600 mensen reageren op één appartement. Wie de woning krijgt, hangt af van hoe lang iemand al staat ingeschreven. Maar inschrijven kan pas vanaf je achttiende. Dus voor jongeren heeft reageren op dit moment eigenlijk nauwelijks zin.”
En de jeugd is volgens Prinsen juist heel belangrijk voor het dorp. "Zij zijn de mantelzorgers, vrijwilligers en bestuurders van de toekomst. Als we hen allemaal het dorp uitduwen, dan hebben we op termijn echt een probleem."
Voor de Veldhovense politiek reden om de 'eigen' Veldhovenaren voorrang te gaan geven op de woningmarkt. Een motie hierover werd onlangs aangenomen in de gemeenteraad. Maar het plan is niet zonder haken en ogen. En hoewel het veel steun kreeg van de oppositiepartijen in de raad, zijn de coalitiepartijen niet enthousiast.
"Het plan zou de hele samenwerking op de woningmarkt in de regio op z'n kop zetten."
De Huisvestingswet? Strenge regels? Samenwerking? Dat zit zo.
De Huisvestingswet vormt de juridische basis voor gemeenten om regels te stellen over de toewijzing van woonruimte en de samenstelling van de woningvoorraad. De gemeente Veldhoven zit samen met acht andere gemeenten in Zuidoost-Brabant in het samenwerkingsverband Stedelijke Gebied Eindhoven (SGE), om zo de krachten te bundelen. Ruimte en wonen is een belangrijke pijler, daar zijn onderling afspraken over gemaakt.
Binnen het SGE is in 2024 juist afgesproken géén voorrang te geven aan eigen inwoners op de woningmarkt. De negen gemeenten willen de schaarse woningen eerlijk verdelen, zonder lokale voorkeursregels. Er was ook geen noodzaak voor, omdat minstens de helft van de sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen gewoon bij mensen uit de regio zelf terechtkwam.
D66 stelt zelfs dat de motie onuitvoerbaar zou zijn. 'De Huisvestingswet stelt strenge regels aan gemeenten als het gaat om voorkeurstoewijzing, en daar voldoen we niet aan', aldus de partij in een reactie. 'Daarnaast zou het de hele samenwerking op de woningmarkt in de regio op z’n kop zetten als we dit als Veldhoven eigenstandig besluiten.'
'De kansen voor Veldhovenaren op een woning zouden eerder afnemen dan toenemen als we per gemeente gaan toebedelen. Het beschikbare aanbod voor Veldhovenaren wordt dan gewoon veel kleiner', aldus D66.
"Afspraken kunnen ook weer opengebroken worden."
Afspraken of niet, Hart voor Veldhoven en de andere partijen die instemden met de motie vinden dat er iets aan de woonproblematiek gedaan moet worden en dat ze als gemeente hun eigen koers moeten gaan varen. "Dat gaat niet zomaar, en dat moeten we als gemeenteraad zorgvuldig uitzoeken", zegt Prinsen. "Maar afspraken kunnen ook weer opengebroken worden. En in de Huisvestingswet zit een verordening per gemeente, die zouden we dan moeten aanpassen. Ik denk zeker dat het plan kans van slagen heeft."
Het is aan het nieuwe college van BenW van Veldhoven om de motie die is aangenomen in de raad, ook daadwerkelijk uit te voeren.
Voorrangsregel in Valkenswaard
In Valkenswaard werken ze al met een voorrangsregel voor mensen met een binding met de gemeente. In de huisvestingsverordening is vastgelegd dat bij nieuwbouwprojecten van tien woningen of meer, tot 50 procent van de betaalbare koopwoningen uit het project worden toegewezen aan inwoners van Valkenswaard. Deze maatregel zorgt ervoor dat lokale woningzoekenden meer kans hebben op een betaalbare woning.