Minstens de helft van de sociale huurhuizen en betaalbare koopwoningen moet in de toekomst naar de eigen inwoners van Veldhoven, vindt de politiek. De woningmarkt is oververhit door torenhoge prijzen, een krap aanbod en weinig doorstroming. Hoe ervaren de inwoners van Veldhoven dit zelf? "Ondanks flink doorbijten lukt het me maar niet om iets te vinden."

Rowan is 23 en woont bij zijn ouders. Hoewel hij nog studeert, kijkt hij uit naar een plek voor zichzelf. "Maar financieel is dat natuurlijk helemaal niet haalbaar", zegt hij. "Na mijn studie moet ik sowieso één of twee jaar fulltime werken totdat ik iets heb opgebouwd. Hopelijk ben ik op mijn 27e of 28e toch echt het huis uit." 

Volgens Rowan worden de nieuwbouwwoningen in Veldhoven en omgeving zo'n beetje allemaal opgekocht door ASML. "De prijzen worden daardoor flink opgestuwd. Het liefst zou ik in de buurt van mijn ouders en vrienden blijven, maar ik realiseer me dat dat gewoon niet te betalen is."

De politieke plannen om de 'eigen' bewoners voorrang te geven op de huizenmarkt, daar is de 23-jarige niet bijster enthousiast over. "We moeten het allemaal eerst nog maar zien. Bedrijven zoals ASML hebben nu eenmaal heel veel macht."

De 69-jarige Liesbeth is net verhuisd naar een huurappartement in een flat. Maar de zoektocht was allesbehalve makkelijk. Haar man overleed enkele jaar geleden en het huis waar ze in woonden, werd te duur voor haar alleen. "Er kwam onderhoud bij kijken, dat kostte ook handenvol geld. Ik vond het mooi geweest zo, en wilde niet afwachten totdat het verloederde."

Hoewel ze haar huis tegen een mooie prijs kon verkopen, liep ze keihard tegen de problematiek van de overspannen woningmarkt aan. "Ik speurde dagelijks het internet af, maar er is gewoon bijna niks te huur, hier in Veldhoven. Dat gaf veel stress. Ik dacht, waar moet ik nou toch terechtkomen?" Gelukkig kreeg ze een jaar later alsnog een appartement aangeboden via de woningbouw, omdat er iemand was afgevallen. "Ik heb zóveel geluk gehad."

De politieke plannen juicht Liesbeth toe, al is er daadkracht nodig. "Ze kunnen het mooi uitdokteren achter de tafel, maar ze moeten het gewoon dóén. De Veldhovenaren hebben net zoveel recht, zo niet meer recht op woonruimte. Zeker de jongeren, die zijn hier geboren en opgegroeid. Ik vind het niet meer dan logisch dat ze hier kunnen blijven, in plaats van op een kamertje in Eindhoven."

De ouders van vrienden Jiske (15) en Luca (15) zijn al begonnen met sparen voor een eigen huisje voor de kinderen in de toekomst. "Maar of dat genoeg is om iets te kopen, weet ik niet", zegt Jiske.

Haar vader denkt ook creatief mee. "Onze buren hebben voor hun zoon de schuur verbouwd, daar woont hij nu. Wij hebben ook een grote schuur achter in de tuin, en papa wil die in de toekomst aanpakken voor mij, met een woonkamer, keukentje en douche. Dan heb ik mijn eigen plekje."

Bij Luca wonen veel expats in de straat. "We wonen dicht bij ASML, en het bedrijf biedt altijd meer geld voor een huis dan de Veldhovense mensen."

Louis (80) en Els (78) weken noodgedwongen uit naar een appartement in Oerle, omdat ze in Veldhoven misgrepen. "We hadden een mooie woning gezien, maar toen we na de bezichtiging aangaven het te willen kopen, zei de makelaar dat er nog de hele week bezichtigingen zouden volgen. En dan ging het erom wie het hoogste zou bieden", vertelt Els "Wij zaten al 50.000 euro boven de vraagprijs, maar iemand anders ging er nog eens met 50.000 euro overheen." 

In het complex in Oerle waar het stel woont, zijn ook zorgappartementen voor ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen. Louis: "Zo'n woning kost om en nabij de 4000 euro per maand. De prijzen zijn gewoon absurd. Het kan toch niet zo zijn dat een woning alleen mogelijk is voor mensen die kapitaalkrachtig zijn. Maar het is een feit dat als je geen kapitaal hebt, dan ben je er hier uitgebonjourd."

"Het probleem in Veldhoven is dat het groeit", besluit Louis. "En dat we niet weten hoe snel en hoe lang dat zal zijn."