De vreselijke laatste momenten van dit vliegtuig: 'Alles stond in brand'
Ze hadden net hun opleiding afgerond. Met hun bommenwerper mochten ze over hun Britse thuisplaatsen vliegen voordat ze de Tweede Wereldoorlog ingingen. Nog een keertje wiebelen met de vleugels en weg waren ze. “Om nooit meer terug te komen”, zegt Toine Verstappen uit Neerkant. Hij werkte samen met dorpsgenoten aan een nieuw monument in Neerkant voor een neergestort Brits toestel. De bemanning kwam om het leven, een 21-jarige werd nooit meer teruggevonden.
Net buiten Neerkant gebeurde het. In de nacht van 21 op 22 juni 1943 zagen de Duitsers het vliegtuig, een Vickers Wellington, op hun radar. Vanuit Venlo werd een Duitse jager de lucht ingestuurd. Zijn schoten troffen doel. Het vliegtuig ging naar beneden en ontplofte net boven de grond. “Hoe bang moeten ze geweest zijn in die laatste momenten, toen alles om hen heen in brand stond?”, zegt Jurgen Beekers, die veel onderzoek deed naar het verhaal.
De Vickers is een van vele vliegtuigen die in de Tweede Wereldoorlog neerstortten in Deurne en de rest van De Peel. Er lag daar een sterke verdedigingslinie van de Duitsers, die wilden voorkomen dat de vliegtuigen Duitsland zouden bereiken om daar te bombarderen. Een grote aaneenschakeling van zoeklichten probeerde de vliegtuigen te spotten. “Als je in zo’n zoeklicht terecht kwam, dan was het met je gedaan”, zegt Toine. Het leverde de regio de bijnaam ‘Death Valley’ op.
"Hij kwam van een ver land en moest hier komen vechten."
Maar ook de radar werd al gebruikt, volgens Toine. En dat werd de bemanning van de Vickers fataal. Vijf mannen kwamen om het leven. Vier Britten en een Australiër. “Hij kwam dus van een heel ver land en moest hier komen vechten”, zegt Jurgen. Australië behoort toe aan de Britse gemenebest, de Britse koning is er nog steeds staatshoofd.
Jurgen Beekers heeft inmiddels contact met de families van de omgekomen bemanningsleden. Hij laat de foto’s zien. Ook van de vermiste piloot. “Je ziet dat hij hier een witte band om zijn pet heeft”, zegt Jurgen. “Dat betekent dat hij nog in opleiding was. Maar op deze andere foto zie je de witte band niet meer. Zie je het verschil? Hij is van een jongen een hele vent geworden.” De foto’s blijven nog even in de map van Jurgen zitten, hij wil eerst toestemming vragen aan de families om ze te publiceren.
"Hun motto was tenacity, vastberadenheid."
Het verlies van de bemanning was een hele klap voor hun families. Een klap die ze nooit meer helemaal te boven kwamen. “Een van de bemanningsleden had een tweelingzus. Toen zij overleed, is haar as vanuit Engeland overgebracht om het bij haar broer die in Nijmegen ligt, te begraven”, zegt Jurgen. “Haar dochter leeft nog en komt naar onze herdenking in juni. Zij is geboren in dezelfde nacht dat haar oom hier neerstortte. Echt ongelofelijk.”
De dorpsbewoners van Neerkant deden nog een ontdekking. Bij een nieuwbouwproject werden loopgraven uit de Tweede Wereldoorlog gevonden, die onderdeel uitmaakten van de stelling met luchtafweer. Een van de loopgraven, met een gewicht van 50 ton, is naar de plek van het monument gebracht. Om dit allemaal geregeld te krijgen, moest de dorpsraad van Neerkant een lange adem hebben. “Deze loopgraven zijn uniek”, zegt Toine. “Er zijn er nog maar een paar van in Nederland. Het is ook een Nederlandse loopgraaf, die in 1939 werd gebouwd om de Duitsers weg te houden.”
“We zijn er meer dan drie jaar mee bezig geweest”, zegt Toine. “Maar het motto van dit RAF-onderdeel was ‘tenacity’, dat is Engels voor vastberadenheid. Dus dan moesten wij dat ook maar zijn."