Urenlang scrollen op de telefoon. En niet meer met elkaar praten. De 16-jarige Wahid en Muhhad uit Helmond zien het overal. "Ik zeg wel eens tegen mijn vrienden: bro, je zit nu wel erg lang op je telefoon', zegt Muhhad. "Het is gewoon heel slecht voor je", zegt Wahid. De twee jonge Helmonders doen dinsdag mee aan een sportdag om jongeren mentaal weerbaarder te maken. Doel: een maatschappij die kan omgaan met de snel veranderende wereld.

Jimte Poelman van de organisatie 'Sport en Defensie Maken Weerbaar' loopt tussen de Helmondse jongeren bij stadion De Braak. "Jammer dat het niet regent", lacht hij, terwijl jongeren samen boksen, rugbyen of sjouwen met grote balken. "Dat zou het nog eens extra moeilijk maken." Een jongen komt vragen of hij in een ander team mag en krijgt meteen nee te horen. Gewoon doorzetten als het tegenzit, is het motto.

Jimte werkt samen met defensie, de overheid, scholen en de sportwereld om jongeren mentaal weerbaarder te maken. Sport en fysiek samenwerken om iets te bereiken, zijn daarbij belangrijke middelen. Poelman kan er zelf over meepraten. Hij voetbalde in de jeugdopleiding van Cambuur. 'Mijn vader had een depressie en voetbal heeft me echt gered."

Jimte ziet met lede ogen hoe jongeren steeds vroeger afhaken bij sport. "In mijn tijd gebeurde dat pas als je ging studeren. Nu zie je jongeren op 12-jarige leeftijd afhaken als ze naar de middelbare school gaan." En de gevolgen zijn zichtbaar. Jongeren krijgen steeds meer het gevoel alleen te zijn. De druk van social media is hoog.

Dat ziet ook ex-commando Egbert Ruijgrok, die op de sportdag de jongeren begeleidt. "Jongeren zien op sociale media een wereld die mooier is dan hij is. Je ziet dat ze elkaar niet meer aanspreken. Alles gaat via de app. Dat is makkelijker dan direct. De een zegt dat hij een leraar niet leuk vindt. De ander gaat daaroverheen. En dan escaleert het."

Een weerbare samenleving, waarin mensen met elkaar samenwerken in plaats van schelden via een app, dat is het doel. “Ik sta hier niet om zieltjes te winnen”, zegt Egbert. "Het is geen werving." Hoewel jongeren wel kunnen kijken naar een baan bij defensie. "We houden ook een bivak van drie dagen en daarna kunnen jongeren kiezen voor een maatschappelijke stage", zegt Egbert. "Dat wordt allemaal door defensie georganiseerd. Jongeren kunnen daarna ook voor een dienstjaar kiezen waarin ze worden opgeleid."

Maar wat is dan een weerbare maatschappij? "Het is heel breed", zegt Ruijgrok. "Dat we goed kunnen omgaan met veranderende situaties. Weten we wat we moeten doen als de stroom uitvalt door sabotage? Maar ook: durf ik voor mezelf op te komen? Wat ga ik doen op het moment dat het tegenzit?"

Volgens Egbert, die twaalf jaar bij de commando’s zat, hebben jongeren te veel 'ontsnappingsmogelijkheden'. "Er zijn 86 tv-zenders. Vind je een opleiding niet leuk? Dan begin je gewoon iets anders. Of je wisselt voortdurend van sport. Alles wordt gefaciliteerd. Maar wat levert het je op als je wél doorzet? Dat euforiemoment wil ik graag geven. Dat je het toch kunt."

Wahid en Muhhad hebben intussen een zware balk over het sportveld gerold. "Eigenlijk toch makkelijker dan ik dacht", zegt Wahid. "Dat komt omdat we al sportief zijn, ik boks", zegt Muhhad. 'En we zitten hoogstens een uurtje per dag op onze telefoon", belooft Wahid.