De Eerste Kamer stemt volgende week over kortere en alleen nog tijdelijke verblijfsvergunningen, het strafbaar maken van illegaal verblijf in Nederland en onderscheid tussen mensen die vluchten om wie ze zijn en mensen die vluchten voor (natuur)geweld. Koren op de molen van de PVV, zou je denken. Maar dinsdag heeft de Senaatsfractie onder leiding van Bosschenaar Alexander van Hattem gedreigd tégen de strenge asielwetten te stemmen, waarmee een meerderheid uit zicht leek. Inmiddels is duidelijk dat de PVV toch voor gaat stemmen. Hoe is deze situatie ontstaan?

De wetten zijn juist afkomstig van de eigen oud-minister Marjolein Faber (tevens oud-collega in de Eerste Kamer van Van Hattem) de asielwetten heeft bedacht. De Tweede Kamer voegde op initiatief van de PVV aan die wetten toe dat het strafbaar moet worden om zonder geldige verblijfsvergunning in Nederland te zijn.

'Kop soep' strafbaar
Reden om steun voor hun eigen wetten in te trekken, was dat de huidige regering de wetsvoorstellen teveel heeft afgezwakt, vond de PVV. Dat deden ministers, omdat het strafbaar maken van illegaal verblijf in Nederland namelijk tot gevolg zou hebben dat het ook strafbaar wordt om mensen zonder geldige verblijfsvergunning te helpen. 

Hierdoor leek een meerderheid in de Eerste Kamer uit zicht, omdat daar steun van het CDA (6 zetels) nodig is. Juist die partij wil, net als een groot deel van de samenleving, helemaal niet dat 'bijvoorbeeld het uitdelen van een kop soep' je tot een crimineel maakt.

Toezegging minister
CDA-senator Madeleine van Toorenburg wilde dan ook van asielminister Bart van den Brink (CDA) de toezegging dat de strafbaarstelling alleen zou gelden voor uitgeprocedeerde asielzoekers die niet meewerken aan hun terugkeer. Die groep 'hardnekkige terugkeerfrustreerders', zoals de minister ze noemt, bestaat volgens Van den Brink tussen de honderd en driehonderd mensen.

Die toezegging deed de minister, waarmee hij even van een meerderheid zeker leek. Het mocht niet lang duren: even later kondigde Van Hattem aan dat ze PVV overwoog tegen te stemmen. Hij verweet de minister 'een onbetrouwbare opstelling' en vond dat de coalitie 'uitvluchten bedenkt'.

Van den Brink weersprak dat, maar de PVV kondigde aan waarschijnlijk tegen de wetten te stemmen. Alleen als een viertal vergaande voorstellen van de PVV zou worden aangenomen, kon de PVV voor stemmen. "De moties zijn dusdanig belangrijk dat ze bepalend zijn voor onze steun aan de wetsvoorstellen", dreigde Van Hattem.

De voorstellen gaan om het invoeren van een asielstop, het onmiddelijk intrekken van de Spreidingswet (die een eerlijke verdeling van opvang over gemeenten regelt), toch veel meer mensen uitzetten dan de 'tegenwerkers' en het volledig uitvoeren van het 'tienpuntenplan' van Geert Wilders. Voor geen van die moties is een meerderheid waarschijnlijk.