'Bewust verliezen kan zeker', sportpsycholoog over bizar scenario Den Bosch
Om de play-offs voor de Eredivisie in te kunnen, doet FC Den Bosch er vrijdag misschien wel verstandig aan om van ADO Den Haag te verliezen. Maar kunnen topsporters die een winnaarsmentaliteit hebben wel bewust verliezen? "Dat zou zeker kunnen", stelt sportpsycholoog Manuel van de Wal uit Eindhoven.
"Uiteindelijk kijk je naar het geheel", legt de sportpsycholoog uit. "In dat grotere plaatje kun je stellen dat het past binnen topsportmentaliteit om het maximale uit het seizoen te halen en je niet blind te staren op één wedstrijd.”
Bizar scenario voor FC Den Bosch
Er doet zich een bizar scenario voor op de laatste speeldag voor FC Den Bosch, komende vrijdag in de Keuken Kampioen Divisie (KKD), wanneer het tegen kampioen ADO speelt. FC Den Bosch kan na het gelijkspel tegen FC Utrecht van maandagavond niet hoger eindigen dan de negende plaats in de KKD en alleen nog een ticket voor de play-offs om promotie naar de Eredivisie verdienen als Vitesse níet bij de eerste twee eindigt in de vierde en laatste periode. Vitesse staat momenteel derde, ADO tweede. Den Bosch is dus gebaat bij een nederlaag tegen ADO.
“Het zal bewust en onbewust toch meespelen dat je weet: als je verliest, ga je de play-offs in. Dat kan in je achterhoofd gaan zitten”, legt Van de Wal uit. “Iedereen kent de belangen en de gevolgen van winnen en verliezen. Zeker als dat zo haaks op elkaar staat, dat verliezen op de lange termijn juist voordeel kan opleveren. Dat botst.”
Openheid
Volgens de sportpsycholoog vraagt deze situatie om duidelijke keuzes binnen de ploeg. “Als je stuurt op de langetermijndoelstelling, kan dat betekenen dat je in een wedstrijd bewust een tandje terugschakelt. Dan verlies je misschien die wedstrijd, maar bereik je wel je seizoensdoel. Dat is iets wat de staf moet bepalen.”
Zelf maakte Van de Wal zo’n situatie nog niet eerder van dichtbij mee. “Het is een bijzondere kwestie”, lacht hij. “Maar in de topsport kan dít voorkomen.” Hij benadrukt dat openheid binnen het team belangrijk is. “Je moet dit soort situaties goed bespreekbaar maken. Samen bekijken welke keuzes je maakt en hoe je een wedstrijd ingaat.”
Ook individuele belangen spelen daarin mee, zegt hij. Een speler kan er bijvoorbeeld baat bij hebben om te scoren of zich te laten zien voor een transfer. "Scoor je als spits zelf of leg je af?" Uiteindelijk draait het in voetbal volgens Van de Wal om het grotere plaatje. “Niet alleen op die ene wedstrijd focussen, maar er ook overheen kijken en streven naar het grotere doel."
