De oudste kano van Brabant ligt weer op de plek waar je 'm zou verwachten: in het water. Niet in een meer of sloot, maar in een speciaal bad in het Oertijdmuseum in Boxtel. De 5300 jaar oude boomstamboot werd anderhalf jaar geleden in een weiland in Esch ontdekt en ligt nu al een jaar lang in een grote bak met water. Woensdag konden bezoekers van het museum de kano voor het eerst bekijken.

Mette van de Merwe is archeoloog bij ADC Archeologie. In de zomer van 2024 stuitte ze per toeval op de kano. De boot bleek gemaakt uit één massieve eikenstam en is een bijzondere vondst. "Er zijn niet zo heel veel vondsten uit diezelfde periode bekend", vertelt Van de Merwe. "In heel Nederland is er maar één andere boomstamboot uit die tijd gevonden."

Om ervoor te zorgen dat het hout goed blijft, werd de kano een jaar geleden in een bad met conserveringsvloeistof gelegd. "Het hout is goed intact gebleven doordat het onder het grondwater heeft gelegen", legt Van de Merwe uit. "Daardoor kwam er weinig zuurstof bij. Maar wanneer je het hout weer blootstelt aan zuurstof dan gaat het rotten en blijft er weinig van over."

Chemisch middeltje
Om dat te voorkomen werd de kano in een grote bak met water en polyethyleenglycol (PEG) gelegd. "Dat is een chemisch middeltje dat langzaam in het hout moet trekken", vertelt Jonathan Wallaard, paleontoloog en conservator bij het Oertijdmuseum. "De kano is vrij groot en dik, en het middeltje moet helemaal in het binnenste van het hout trekken. Dat duurt heel lang."

Kijkje in de keuken
Over een jaar wordt de kano uit de vloeistof gehaald. "En dan moet hij nog drogen", vult Van de Merwe aan. Vervolgens wordt de kano tentoongesteld. Maar mensen die niet konden wachten, kregen woensdag dus al een voorproefje.

"Hij moet zó lang in dit bad liggen", zegt van de Merwe. "We vonden het daarom leuk om de kano tussendoor nog een keer te laten zien. Tijdens de opgraving kreeg hij veel aandacht, maar ondertussen is hij een beetje in de vergetelheid geraakt."

Een kijkje in de keuken, noemt de conservator van het museum het. "Normaal gesproken zit-ie in een dichte bak en zie je hem niet. We willen op deze manier juist laten zien hoe het proces in z'n werk gaat. Van de vondst tot de tentoonstelling."