De grote bosbranden van afgelopen week zijn funest voor dieren en het bodemleven in Brabantse natuurgebieden. "Zeker in het broedseizoen komen veel diersoorten om het leven bij branden als deze", stelt boswachter Frans Kapteijns die benadrukt dat alle stikstof die vrijkomt bij een brand veel impact heeft op de bodem.

Kleine dieren zoals kikkers, salamanders en hagedissen kunnen bij branden zoals afgelopen week vaak niet op tijd wegkomen. "Maar ook vogels die op de grond broeden, kunnen verrast worden en ook de eitjes die ze leggen, blijven liggen." Dieren als reeën, hazen en konijnen kunnen vaak wel wegkomen: "Maar ook zij kunnen bij een brand in paniek raken."

Schade onder de grond
Daarnaast richten de branden niet alleen schade aan boven de grond. "We vergeten af en toe hoeveel leven er onder de grond zit, dat we niet kunnen zien", zegt de boswachter. "De holletjes voor dieren die onder de grond kruipen, zijn niet heel diep. Als deze dieren rook inademen, kunnen ze ook omkomen. En de verschroeide aarde na een brand kan veel impact hebben."

Van de uitspraak 'een natuurbrand is goed voor de natuur' is volgens Frans dan ook niets waar. "In andere landen waar de kwaliteit van de biodiversiteit hoog is, kan het af en toe fijn zijn om brand te hebben. En vroeger werd er ook in onze bossen gebrand als vorm van natuurbeheer, maar met de huidige klimaatomstandigheden en zeker op onze Brabantse zandgronden gaat er veel meer kapot door brand."

Veranderend landschap
Ook de stikstof die vrijkomt bij een brand kan grote impact hebben. Zo kan een heel landschap erdoor veranderen. "De stikstof valt neer op de aarde en een plant die daar heel goed op kan groeien, is het Pijpenstrootje."

Dit is een grassoort die snel dominant wordt in een gebied. De heidestruik komt er vervolgens moeilijk bovenuit. "Waardoor het heidegebied vol met gras komt te staan. Weinig dieren lusten dat gras dus dat heeft veel impact op de voedselvoorziening van bijvoorbeeld de heidevlinder, de graafwespen en de zandbijen."

Het kan volgens de boswachter soms tientallen jaren duren, voordat de natuur zich herstelt na een bosbrand. "Als we het al over herstellen kunnen hebben, want dat ligt aan de klimatologische omstandigheden. Als het zo blijft met de verdroging dan ben benieuwd of het zich gaat herstellen."