Studeerpillen tijdens het leren: 'Risico’s wegen zwaarder dan de voordelen'
Voor duizenden leerlingen zijn de spannendste weken van het jaar begonnen. De eindexamens. Om de lange dagen studeren vol te houden, grijpen veel scholieren naar een blikje energy of koffie. Maar steeds vaker wordt gebruik gemaakt van zwaarder geschut: ‘studeerpillen’. Middelen die meer focus en betere prestaties zouden beloven, zoals Ritalin. Maar volgens een expert wegen de risico’s zwaarder dan de voordelen.
De pennen en het papier liggen klaar en alle gymzalen staan vol met de welbekende tafels en stoelen. De eindexamens zijn begonnen. Voor zo’n 185.000 leerlingen betekent dat wekenlang blokken, studeren en stampen. Niet altijd even makkelijk, al helemaal niet wanneer je geen concentratie hebt. Sommige studenten grijpen dan naar een blikje energy of een bakje koffie. Maar anderen nemen zogenoemde ‘studeerpillen’. Dat zijn middelen die zouden bijdragen aan een verbeterde concentratie en focus.
“Tussen 1 op de 20 en 1 op de 40 jongeren gebruikt wel eens studeerpillen”
Volgens verslavingsarts Tim van Grinsven neemt tussen de 2,5% en 5% van de studenten wel eens zo’n concentratiepil. “Heel veel studenten gebruiken het dus gelukkig niet. Dat is niet om het te bagatelliseren, maar het is niet iets wat elke student doet.”
Bekende middelen die doorgaan voor ‘breindoping’ zijn Ritalin, Adderall en Modafinil. Deze medicijnen moet je op recept krijgen en worden doorgaans voorgeschreven aan mensen met ADHD. Medicijnen als deze geven een gevoel van ‘plezier’, waardoor een saaie taak minder erg lijkt. Al wisselen de effecten van deze medicijnen drastisch per persoon. Ritalin kan bij de één bijvoorbeeld meer concentratie opleveren, terwijl bij de ander juist het tegenovergestelde gebeurt.
Wat is breindoping?
Breindoping is een term voor het gebruik van (genees)middelen, supplementen of andere substanties om de prestaties van de hersenen tijdelijk te verbeteren.
“Op lange termijn hebben deze pillen weinig effect op de leerresultaten”
Zogenoemde ‘studeerpillen’ of ‘braincaps’ beloven daarentegen altijd een verbeterde concentratie en zouden moeten helpen bij het studeren. Maar volgens Van Grinsven valt dat effect tegen. “Er zitten stimulerende middelen in, wat betekent dat je wat alerter wordt en minder hoeft te slapen. Ook kan het je concentratie iets verhogen”, vertelt hij. “Maar, op langere termijn hebben deze pillen weinig effect op de leerresultaten.”
Meer zien over studeerpillen? Kijk dan naar deze video:
Bovendien is het gebruik van deze middelen risicovol. “Je mag dat best vergelijken met de stimulerende middelen die we kennen uit drugs als speed, cocaïne en XTC”, vertelt Van Grinsven. “Wanneer een arts je deze middelen voorschrijft, weegt hij mee wat je fysiek aankan. Maar veel studenten verkrijgen deze middelen via via of op het internet. Dan kan je dus niet gewezen worden op de risico’s die misschien voor jou gelden.”
Die risico’s lopen uiteen. Van Grinsven: “Allereerst kun je verslaafd raken. Dat je steeds meer gaat gebruiken, of zelfs verslaafd raakt aan zwaardere varianten zoals speed.” Ook kunnen deze middelen de kans op hart- en vaatziekten vergroten. “Ten slotte kan het op de korte termijn al leiden tot slaapproblemen en een verminderde eetlust. Dan zou je het je zelfs tegen kunnen werken bij het studeren.”
Wat werkt wel?
Het Voedingscentrum adviseert het volgende:
Tijdens het leren:
- Eet en drink zoveel mogelijk met de Schijf van Vijf. Daarmee krijg je alle voedingsstoffen binnen om goed te kunnen presteren.
- Eet meerdere keren gedurende de dag. Zo krijg je verspreid over de dag energie binnen, en voorkom je dat je gaat leren met honger.
- Blijf voldoende drinken. Water en thee zijn het beste. Je kunt ook kiezen voor zuivel als melk en yoghurtdrink.
Tijdens het examen:
- Een banaan, wat druiven, een mandarijn of een belegd broodje houden je energie op peil zodat je je kunt blijven concentreren.
- Vergeet niet om voldoende water te drinken tijdens en voor het examen.
