Studenten zoeken naar slim wapen tegen oprukkende Aziatische hoornaar
Sanne, Daan en Stijn, studenten aan de hogeschool HAS green academy, nemen dit voorjaar een duik in de wereld van de Aziatische hoornaar. De reuzewesp lijkt zich definitief in ons land te hebben gevestigd en roofde al heel wat bijennesten leeg, tot groot verdriet van de imkers. Met hun onderzoek bekijkt het drietal of er een effectievere bestrijding van hoornaars in de Kempen mogelijk is.
In Reusel lopen ze voorop als het gaat om de bestrijding van de reuzewesp. Afgelopen jaar knutselden ze lokvallen in elkaar, die werden uitgedeeld aan de inwoners. Daarmee werden 370 koninginnen gevangen. De beestjes verdwenen in de vriezer, dat zorgt voor een pijnloze dood. Dit jaar ligt de teller medio mei al op 1363 gevangen Aziatische hoornaarkoninginnen. Een schrikbarende toename, dus.
Het is een beestje dat we liever zien gaan dan komen, maar langzamerhand is wel duidelijk: de Aziatische hoornaar is een blijvertje. De grote wesp duikt de laatste jaren steeds vaker op in Nederland. Regelmatig worden er kolossale nesten ontdekt in bomen. Hoornaars hebben het voorzien op honingbijen, hommels en vlinders, waardoor het aantal inheemse bestuivers afneemt en de biodiversiteit een flinke opdonder krijgt.
Bijenvereniging St. Ambrosius uit Reusel-De Mierden klopte bij de HAS in Den Bosch aan, met de vraag of studenten in hun afstudeerproject kunnen onderzoeken hoe je meer praktische kennis en goede methodes kunt ontwikkelen om de gevaarlijke wespen beter en duurzamer te bestrijden.
De vierdejaars studenten begonnen in februari met het project. "We vergelijken vier soorten vallen, die verspreid bij imkers door het Kempengebied staan, en vier verschillende lokstoffen", vertelt de 25-jarige Sanne. "Het mengsel bestaat uit wijn, bier en siroop, want de Aziatische hoornaar is dol op het zoete goedje."
Om geen factoren over het hoofd te zien, rouleren de vallen steeds van plek. Daarnaast worden de vallen iedere twee weken omgedraaid, om te zien of de in- en uitgang effect hebben op de vliegroutes van de hoornaars. Ook de lokstoffenproef wordt afgewisseld, zodat duidelijk wordt hoeveel invloed de locatie heeft op de resultaten.
"Tot nu toe hebben we gelukkig nog geen kat in de val gehad."
“Daarnaast experimenteren we met kattenvoer als lokaas”, vult Stijn (24) aan. “Dat bevat veel eiwitten, waar de werksters behoefte aan hebben. We willen nu achterhalen of de koningin, als ze in het voorjaar een eerste nest gaat bouwen, zich hierdoor ook laat verleiden.” Lachend zegt hij: "Tot nu toe hebben we gelukkig nog geen kat in de val gehad."
Op deze manier onderzoekt het drietal waar de Aziatische hoornaar precies op afkomt. In de vallen belanden nu ook veel andere insecten, de zogenoemde bijvangst. "Daarom kijken we hoe we de vallen én lokstoffen selectiever kunnen maken. Het doel is dat andere insecten minder worden aangetrokken en makkelijker kunnen ontsnappen, terwijl de Aziatische hoornaar juist in de val blijft zitten", zegt Sanne.
"Er is veel angst voor schade aan de biodiversiteit."
Imkers zijn op dit moment nog volop aan het zoeken naar een goede manier om de Aziatische hoornaar aan te pakken. “Er wordt veel geëxperimenteerd, simpelweg omdat nog niet duidelijk is welke methode het meest effectief is”, vertelt Sanne.
En juist daarin schuilt volgens Daan (24) het risico. “Sommige vallen die nu worden gebruikt, werken niet goed. Daardoor worden ook veel andere insecten gevangen en groeit de angst voor schade aan de biodiversiteit.”
Hoewel ze de Aziatische hoornaar in Reusel-De Mierden scherp op de radar hebben, loopt kennis over het beestje in veel gemeenten nog achter. Daar willen de drie verandering in brengen. Met hun onderzoek hopen ze niet alleen meer inzicht te krijgen in de exoot, maar ook een praktische handleiding op te stellen voor iedereen die ermee te maken krijgt.
"Het is zonde als iedereen opnieuw het wiel moet uitvinden."
“Welke lokstoffen werken echt? Wat kun je zelf doen? En hoe zorg je dat je zo min mogelijk andere insecten vangt?” somt Daan op. Volgens hem zoeken veel gemeenten nu nog apart naar antwoorden. “Terwijl het zonde is als iedereen opnieuw het wiel moet uitvinden.”
De hoop is daarom dat hun onderzoek straks niet in een bureaulade verdwijnt, maar juist gebruikt wordt op plekken waar de Aziatische hoornaar steeds vaker opduikt.
Een conclusie trekken, daarvoor is het nog te vroeg. Daan, Stijn en Sanne vertrekken binnenkort naar België en Frankrijk om daar te leren van buitenlandse experts.
