Graf vader Vincent van Gogh opgeknapt, maar liggen er bommen? in Nuenen

Midden in een nieuwbouwwijk, vlakbij het drukke verkeer in Nuenen, ligt een kleine begraafplaats. Je zou er zo aan voorbijlopen, er staat een modern gaashekwerk omheen en wat bomen. Alleen nabestaanden en de gemeente hebben de sleutel. Maar deze plek moet opgeknapt en wat zichtbaarder worden, vinden ze in Nuenen. Want niemand minder dan de vader van schilder Vincent van Gogh ligt er begraven. Klein dingetje: Er zijn misschien bommen uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig.

Theodorus van Gogh was dominee. Hij begon met prediken in een Middeleeuwse kerk in Nuenen. Dat kerkje was op een gegeven moment niet goed genoeg meer en de dominee verhuisde naar het kerkje bij het gemeentehuis van Nuenen. Dat is het kerkje waar veel toeristen zich nu aan vergapen. Toen Theodorus overleed in 1885 op 63-jarige leeftijd werd hij begraven op de begraafplaats bij het middeleeuwse kerkje, een andere plek dus, meer buiten het centrum.

Zijn graf ligt er nu stilletjes bij. Een breuk ontsiert het midden van de grafsteen en de letters zijn nauwelijks meer zichtbaar. “Het zou heel fijn zijn als het weer beter zichtbaar wordt”, zegt Mieke van Hoof, medewerkster van de gemeente Nuenen. “Het is voor de meeste mensen een verborgen plek in Nuenen. Ik schat in dat de echte fans van Vincent van Gogh wel op de hoogte zijn, maar in hoeverre ze het ook gevonden krijgen, is de vraag.”

En dus is de gemeente Nuenen aan het onderzoeken wat de waarde van het gebied is en of die meer zichtbaar gemaakt moet gaan worden. “Inclusief het graf van de vader van Vincent van Gogh”, zegt Mieke. Maar de plannen zijn nog onduidelijk. “De gegevens van het onderzoek moeten nog op een rijtje worden gezet en daarna kan worden gekeken wat precies de plannen zijn en wat we kunnen realiseren.”

Er zijn ideeën zat in Nuenen. Een restauratie van de grafsteen bijvoorbeeld, maar dat is erg duur. En moet het begraafplaatsje dan echt open zijn voor het publiek? Of kunnen mensen van een afstand het graf gaan bewonderen? De gemeente heeft nog geen antwoorden hierop. En dan zijn er nog de brandbommen.

Jens Gruijters van aannemer Heijmans is samen met een ploegje bezig bij de begraafplaats. Er is een oud document waaruit blijkt dat er mogelijk brandbommen uit de Tweede Wereldoorlog begraven liggen. “Dat waren bommen die uit een vliegtuig werden gegooid”, zegt Jens. “Uit het document bleek dat de bommen een stukje verderop werden afgegooid. Ze zijn toen door de marechaussee onderzocht of ze afgegaan zijn. Dat bleek niet het geval te zijn en dus zijn ze op een veilige plek begraven.”  En dat bleek dus in de omgeving van de begraafplaats te zijn.

De ploeg heeft eerst digitaal objecten in de grond in kaart gebracht. “We gaan nu die objecten benaderen en bekijken”, zegt Jens. Met een graafmachine wordt de aarde laagje voor laagje afgegraven. Als er brandbommen worden gevonden, wordt de EOD ingeschakeld. Er is geen gevaar dat het gaat ontploffen, maar het zou wel kunnen ontbranden. “Voor een leek kan het een stuk ijzer zijn, die gaat ermee spelen of gooien. Dus het moet wel weg.”