Linda heeft darmsyndroom maar mag in veel winkels niet naar de wc
Door haar prikkelbare darmsyndroom zit zorgeloos een boodschap doen er voor Linda* uit Tilburg niet in. Als ze naar het toilet moet, moet ze zo snel mogelijk, maar in het winkelcentrum aan het Wagnerplein is dat een grote uitdaging. Ze wordt regelmatig geweigerd of moet lang wachten tot ze de wc kan gebruiken. "Het is al vaker fout gegaan. Dat is heel vernederend", vertelt ze.
Een ochtend met Linda in het winkelcentrum leert dat het lastig is voor haar om snel naar de wc te kunnen. "Ik word bij de meeste winkels geweigerd, omdat ze alleen een personeelstoilet hebben. Zelfs als ik mijn toiletpas laat zien, word ik geweigerd."
Pas geeft amper toegang
Linda heeft het prikkelbare darmsyndroom. "Als ik krampen voel, moet ik zo snel mogelijk naar het toilet. Meestal binnen een uur als ik iets gegeten heb." Voor haar darmproblemen heeft ze een toiletpas aangevraagd bij de PDSB-belangenorganisatie. Die pas toont aan dat iemand om medische redenen direct toegang nodig heeft tot een toilet.
Ook woensdagochtend nemen we de proef op de som. Bij een supermarkt, drogisterij en bakkerij in het winkelcentrum is het antwoord duidelijk: klanten mogen geen gebruikmaken van het toilet. "We mogen niemand meer naar de wc laten, omdat er vorige week een klant het toilet helemaal heeft besmeurd", zegt een supermarktmedewerker.
"Mensen die het toilet besmeuren, verpesten het voor mij", zegt Linda teleurgesteld. Toch snapt ze de ondernemers ook. "Als je ziet hoe sommige mensen het toilet achterlaten, snap ik dat ze de deur niet zomaar openlaten."
50 cent paraat hebben
Bij twee horecazaken in het winkelcentrum kan Linda wel terecht, maar moet ze betalen. Daar kunnen gasten 50 cent in een gleuf bij de deur gooien, wat hen toegang geeft tot de wc. "Ik probeer altijd 50 cent bij me te hebben, maar als ik dat niet heb en eerst moet wisselen, kan het al te laat zijn", vertelt de Tilburgse.
Bij een cafeteria op het Wagnerplein moet ze eerst de sleutel vragen voor ze naar het toilet kan, ook dat neemt tijd in beslag. "Soms zijn de medewerkers druk, maar als ik nodig moet, telt iedere minuut."
In de openbare bibliotheek werken ze sinds twee jaar met een systeem waarbij bezoekers 50 cent in de deur moeten gooien. Ook staat er een wisselautomaat. "Je wilt niet zien hoe mensen het soms achterlaten", zegt een medewerker van de bieb. "Dat moet ook weer schoongemaakt worden en dat moet betaald worden. We zijn geen commerciële instelling, dus daarom moet de toiletbezoeker betalen."
- In de bieb staat een wisselautomaat om 50 cent te wisselen voor het toilet (foto: Omroep Brabant).
Het invalidentoilet in de bibliotheek is wel gratis, maar daarvoor moet eerst de sleutel worden gevraagd bij een medewerker. Dat betekent vaak nog langer ophouden voor mensen zoals Linda.
'Het ging mis in de bieb'
Het ongemak gaat voor haar zo ver dat ze met veel dingen rekening moet houden als ze een boodschap gaat doen. "Ik wacht soms een uur nadat ik gegeten heb met vertrekken. Ook heb ik altijd natte doekjes, een schone onderbroek en een luier bij me."
Ook woensdagmiddag speelt haar prikkelbare darmsyndroom op. "Sorry, ik moet echt nu", onderbreekt ze het gesprek. Deze keer haalt ze het op tijd, maar dat is ook eens anders geweest. "Ik heb het in de bieb ooit in mijn broek gedaan, omdat ik niet op tijd iemand kon vinden. Dat is mensonterend en zo vernederend. Als je naar huis loopt, ziet iedereen dat je het in je broek hebt gedaan."
Linda heeft ook een spierziekte en zit daarom regelmatig in een scootmobiel. "Maar sinds die keer in de bieb ga ik voortaan altijd met de scootmobiel. Dan kan ik het langer inhouden omdat ik zit en ziet niemand het als het toch fout gaat."
Pleidooi voor toiletbeheerder
Voor de Tilburgse zou een toiletjuffrouw de ultieme uitkomst zijn. "Dan kun je snel 50 cent op een bordje gooien of zeggen dat je later betaalt als je nodig moet. De wc's worden ook continu schoongehouden met een toiletjuffrouw", zegt ze. Toch ziet ze de laatste jaren dat de toiletbeheerder steeds vaker plaatsmaakt voor een muntjesautomaat.
*Linda is om privacyredenen een gefingeerde naam. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
Reactie Toiletalliantie
De Toiletalliantie, een belangenorganisatie voor openbare en opengestelde wc's, herkent de signalen in Tilburg. De stad scoort net iets boven het landelijk gemiddelde als het gaat over het aantal beschikbare toiletten. De belangenclub baseert zich daarvoor op hun app de WC Wijzer, waarop gebruikers alle beschikbare toiletten in de buurt kunnen zien.
In alle winkelcentra in Tilburg telt de Toiletalliantie zeven openbare toiletten. "Helaas is dit het beeld in veel wijkwinkelcentra in het land. Het bevreemdt ons wel dat de wc in de bieb geld kost: die wc is betaald van belastinggeld van ons allemaal en ook de leden van de bieb betalen al abonnementsgeld. Waarom dan nog betalen voor een eerste levensbehoefte?", vraagt een woordvoerder zich af.
Toch spant de gemeente zich volgens de belangenorganisatie in om meer openbare toiletten in de stad te realiseren. Zo wordt er in de lokale politiek al een tijd gesproken over openbare toiletten op het Stadhuisplein. Ook de Toiletalliantie is met ambtenaren van de gemeente Tilburg in gesprek over het aantal openbare toiletten.
