Draagmoederwet kan beter: 'Wensouders en draagmoeder moeten samenkomen'
Een nieuwe wet voor draagmoederschap moet verlichting brengen voor stellen die op zoek zijn naar een draagmoeder, zoals Max en Michael uit Someren. Maar ook voor draagmoeders zelf. Tot nu toe was er geen enkele wet die het draagmoederschap goed regelde. Dat klinkt als vooruitgang. Maar volgens pedagoog Loes van Rijn - Van Gelderen kan deze wet nog wel wat verbetering gebruiken.
Max Gruijters en Michael Bennenbroek uit Someren hebben zo'n grote wens: een eigen kindje. Met een draagmoeder wil het stel die wens in vervulling laten gaan. Maar de zoektocht van het stel liegt er niet om. Al drie jaar zoeken zij een vrouw die bereid is hun kind te dragen.
Een oproep is uit den boze. Je mag geen draagmoeder werven via het internet. Hoe ga je iemand vinden? Volgens pedagoog Loes Van Rijn-van Gelderen van de Universiteit van Amsterdam zijn deze zoektochten vaak erg schrijnend. Ook in de nieuwe wet is niets geregeld over hoe je in contact mag komen met een draagmoeder. En dat zou toch anders kunnen, vindt Loes, die de nieuwe wet onderzocht op verzoek van de overheid.
“Nederland zou meer voortrekker moeten zijn. Het is nu makkelijker dat je in het buitenland iets regelt en het kind hier laat erkennen, dan dat je in Nederland zelf een draagmoeder zoekt."
Het gevaar is volgens haar dat mensen met een diepe kinderwens naar landen gaan, waar het slechter geregeld is. Dat een draagmoeder met weinig middelen wordt uitgebuit bijvoorbeeld.
"Een centrum zou de oplossing kunnen zijn."
Maar hoe kunnen we de zoektocht naar een draagmoeder dan makkelijker maken? Dat is een moeilijke vraag, vindt Loes. “Ik zie nu vooral hoe het niet moet. Het moet zeker niet door een commerciële partij gedaan worden. Dan draait het om marketing en geld verdienen.”
Zo zijn er schandalen rondom sommige donorklinieken, waar bijvoorbeeld met te oude donoren werd gewerkt. Daar zouden kinderen van een draagmoeder ook niets mee te maken moeten krijgen.
“Een centrum zou misschien een oplossing kunnen zijn, waar je draagmoeder en wensouders bij elkaar kunt brengen”, denkt Loes.
Het komt in Nederland niet vaak voor dat een kind geboren wordt uit het draagmoederschap. Maar door de komst van de nieuwe wet en de extra zekerheden die ouders daarmee krijgen, zou het aantal draagmoeders wel kunnen groeien.
De nieuwe wet regelt bijvoorbeeld dat voor de geboorte al juridisch duidelijk is dat de wensouders de ouders zijn. Nu moet het allemaal achteraf geregeld worden. Een nachtmerrie voor de nieuwe ouders. Maar ook voor de draagmoeder.
“De draagmoeder is bij de geboorte nog steeds juridisch de moeder”, zegt Loes. Een mogelijkheid is dat als de wensouders van gedachten veranderen, de draagmoeder de verantwoordelijkheid voor het kind zou kunnen krijgen.
Ook zou een draagmoeder van gedachten kunnen veranderen, hoewel Loes dat nog nooit heeft gehoord. “Dat is niet hoe draagmoeders erin staan. Maar er kan altijd iets veranderen. Dus het is heel belangrijk dat het goed geregeld is nu.” De wet laat nog na om een maximum leeftijd voor de wensouders te omschrijven, net als voor de draagmoeder.
"Mensen die vragen, wie is nu de echte vader?"
Loes raadt mensen die via een draagmoeder een kind krijgen aan om goed te communiceren met elkaar. En elkaar goed te leren kennen, ook al komt er nu een nieuwe wet.
“Maak je geen zorgen over de gezinsstructuur. Het maakt echt niet uit of je door twee vaders of door twee moeders wordt opgevoed. Maar in de omgeving zal lang niet iedereen positief zijn."
Het is volgens haar belangrijk hoe ouders daarmee omgaan en ook hoe ze hun kind daarin begeleiden. "Het probleem zit echt niet bij de gezinnen zelf, maar soms wel bij hoe de omgeving erop reageert. Mensen die vragen hoe het kind is verwekt of wie nu de echte vader is?”
Volgens Max en Michael doet het pijn dat zij streng worden beoordeeld door de Raad voor de Kinderbescherming en andere gezinnen op een natuurlijke manier pardoes zeven kinderen op de wereld kunnen zetten. Dat snapt Loes wel.
“Maar we hebben hier ook te maken met een draagmoeder en dat maakt het wel anders. Ik snap dat het rot voelt, maar we moeten ervoor zorgen dat deze vrouwen niet worden uitgebuit.”
Twee papa's, twee mama's en twee kindjes. De Brabantse Anna en Janneke zijn een stel en delen een vriendschap met Marvin en Luc, ook een stel. Beide koppels hebben een kinderwens. Ze komen samen tot een bijzonder besluit. De dames worden zwanger van het herenkoppel. Eén baby houden ze zelf, het andere kindje gaat gedragen worden voor de mannen. Na de zwangerschap zullen zij dat kindje houden. In de podcast 'Met de beste bedoelingen' volgen we het hele proces en vertellen we dit bijzondere en inspirerende verhaal.
