Brabantse 'rondjes rond de kerk' op weg naar erfgoedlijst
De Brabantse 'rondjes rond de kerk', zoals wielercriteriums ook wel genoemd worden, verdienen een plek op de lijst van immaterieel erfgoed. Dat vindt de organisatie van het Roosendaalse rondje rond de kerk: de Draai van de Kaai. Samen met andere Brabantse criteriums, gemeenten en de provincie willen zij zich sterk maken voor deze eretitel.
Volgens de Roosendaalse organisatie van de Draai van de Kaai zijn de traditionele Brabantse rondjes goed voor de verbondenheid en leefbaarheid in de gemeenschap. Woordvoerder Ben Brands vertelt dat iedereen er blij van wordt: de deelnemers, de toeschouwers, de horeca, andere bedrijven én de gemeente. Het is een grote jaarlijkse trekpleister voor vaak kleine dorpen. Laat ze dat laatste maar niet horen in Roosendaal, grapt Ben.
Wat is een wielercriterium?
Een wielercriterium is een wedstrijd die wordt gereden op een volledig afgesloten, kort parcours. Dit circuit bevindt zich meestal in de straten van een dorps- of stadscentrum en is doorgaans tussen de 1 en 3 kilometer lang.
Door de vele scherpe bochten moeten renners na elke bocht hard optrekken. Dit vereist veel techniek, stuurmanskunst en explosiviteit. Voor toeschouwers is dit type wedstrijd erg aantrekkelijk, omdat het peloton elke paar minuten voorbijraast. Dit zorgt, in combinatie met terrasjes en muziek, vaak voor een volksfeest.
In tegenstelling tot een officiële klassieker, zoals de Amstel Gold Race, staat bij een criterium de entertainmentwaarde en de nabijheid van de fans centraal.
Het is niet zo dat er een geldkraan opengaat wanneer een activiteit het predicaat 'immaterieel erfgoed' krijgt. "Je moet het vooral zien als erkenning voor een Brabantse traditie waar de plaatselijke bevolking samen met ondernemers en gemeenten hard werkt om het te organiseren", legt organisator Ben Brands uit.
Met erkenning komt ook morele verplichting
"En ja, zo'n titel geeft wat status, waardoor we misschien gemakkelijker sponsorgeld los krijgen, maar ook extra gedreven raken om het ieder jaar weer te organiseren. Dat zijn we met zo'n erkenning dan moreel verplicht", legt Ben uit.
Die morele verplichting om door te blijven gaan, is erg belangrijk, weet de Draai van de Kaai uit ervaring. Vorig jaar gooide het bestuur de handdoek in de ring omdat het financieel niet meer rond kwam. "Het werd te groot en te duur", zegt Ben.
Wielerliefhebbers uit de omgeving hebben de handdoek opgepakt, omdat hun geliefde rondje rond de kerk dreigde te verdwijnen. Maandag was de wielerwedstrijd. "We zijn dit jaar teruggegaan naar de kern. Geen dure artiesten of grote wielernamen die hoge bedragen vragen. Gewoon rondjes rond de kerk en plaatselijke sfeermakers. De sfeer was er niet minder om."
Door de jaren heen zijn verschillende criteriums definitief gesneuveld. Geld en steeds strengere veiligheidseisen spelen hierin een rol. Zo stopte in 2014 de Profronde van Stiphout. Dit bekende Nederlandse wielercriterium hield op te bestaan nadat sponsoren waren afgehaakt. Het stond bekend om het aantrekken van grote Tour de France-vedettes, waaronder vaak de winnaar van de gele trui.
Bekende criteriums in Brabant
- Acht van Chaam: Het oudste profcriterium van Nederland, dat zelfs is erkend als immaterieel cultureel erfgoed.
- Daags na de Tour (Boxmeer): Een traditioneel en groot wielerevenement dat jaarlijks grote internationale wielertoppers naar de koers trekt.
- Profwielerronde van Etten-Leur: Een van de grootste criteriums met een ruim budget voor toprenners uit de Tour de France.
- Draai van de Kaai (Roosendaal): Een klassieke koers die na een dreigend einde een doorstart heeft gemaakt in een vernieuwde vorm
Aan de andere kant van de provincie, in Boxmeer, zien ze bij Daags na de Tour die eretitel ook wel zitten. "Officieel heb ik er nog niets van gehoord", zegt voorzitter Pierre Hermans. "Maar ik heb er wel over gehoord. Ik zou het een geweldige erkenning vinden voor al onze vrijwilligers die zich vaak al tientallen jaren inzetten", zegt de voorzitter, die dit jaar zijn vijftigste editie beleefde.
Verheugen
Hermans benadrukt ook hoe belangrijk criteriums zijn voor de plaatsen die ze organiseren. "Wij hebben 19.000 inwoners en er gebeurt hier niet zoveel, net als in andere kleinere plaatsen waar criteriums worden gereden. De inwoners verheugen zich op dit evenement. Boxmeer voelt zich even het middelpunt van de wereld wanneer hier de helden van de Tour de France hun rondjes fietsen. Boxmeer loopt uit en uit alle hoeken en gaten komt het publiek. Dit feest, dat drijft op vrijwilligers en de lokale bevolking, mag best erkenning krijgen als belangrijke Brabantse traditie."
Kansloos is dit verzoek om erkenning niet. Het criterium Acht van Chaam kreeg deze status al, net als het bloemencorso in Zundert.
Het is nog niet duidelijk wanneer de eerste gesprekken over de wens van de Draai van de Kaai met alle betrokken partijen worden gevoerd.
