Brabant blijkt een opvallend goede kweekvijver voor cabaretiers
Theo Maassen, Hans Teeuwen, Guido Weijers, Marc-Marie Huijbregts, Mark van de Veerdonk en Janneke de Bijl. Het lijstje bekende Brabantse cabaretiers dat ooit meedeed aan cabaretfestival Cameretten is opvallend lang. Zijn Brabanders dan gewoon grappiger? Cabaretkenner Carmen Verhoeven uit Rosmalen heeft daar wel een paar ideeën over.
Verhoeven is docent aan de Koningstheateracademie in Den Bosch, waar ze onder meer lesgeeft in cabaretanalyse. Daarnaast schrijft ze een jubileumboek over zestig jaar Cameretten, het oudste cabaretfestival van Nederland dat nog bestaat.
Op haar zolder liggen tientallen dozen vol met zestig jaar Nederlandse cabaretgeschiedenis. Foto’s, juryrapporten, inschrijfformulieren, programmaboekjes en handgeschreven briefjes. Tijdens het doorspitten daarvan viel haar iets op: hoeveel Brabanders via het festival hun weg naar de grote theaters hebben gevonden.
Naast Maassen, Teeuwen en Weijers noemt ze onder anderen Alex Klaasen, Ronald Goedemondt en Ivo de Wijs. "We hebben er een hele berg Brabanders aan overgehouden."
Het kleinste jongetje van de klas
Een wetenschappelijke verklaring heeft ze niet. Maar op basis van "psychologie van de koude grond" heeft ze wel een theorie: Brabant heeft volgens haar misschien lange tijd een soort Calimero-gevoel gehad tegenover de Randstad. Humor kan dan een manier zijn geweest om toch op te vallen. "Zoals je vaak ziet dat de kleinste jongetjes van de klas de grappigste zijn, omdat ze iets moeten compenseren", zegt Verhoeven.
Ook de Brabantse gemoedelijkheid kan volgens haar helpen. Brabanders kunnen soms iets behoorlijk scherps of plats zeggen, maar door de gezellige manier waarop het wordt gebracht, komt het minder hard aan. "Misschien kun je daardoor meer maken en meer zeggen", denkt ze.
Lachen op z'n Brabants
Op het gratis videoplatform Brabant+ vind je een scala aan Brabantse comedy. Van Steven Brunswijk tot Janneke de Bijl, en van Leon van der Zanden tot Remko Vrijdag.
Ook kijk je op Brabant+ naar Cabaret Club op z'n Brabants, waar iedere week de beste Brabantse comedians jou aan het lachen brengen.
Jonge Theo tussen de dozen
Op haar zolder ziet Verhoeven ook hoe de grote namen ooit begonnen. Zo ligt er materiaal uit 1990, het jaar waarin Theo Maassen Cameretten won. Opvallend genoeg werd die editie in de pers destijds omschreven als een slecht jaar.
In het oude juryrapport werd Maassen al een duidelijk talent genoemd. De jury zag dat hij sterk was met taal en verhalen, maar vond ook dat hij nog meer contact met zijn publiek moest maken. Dat hij later nog vaak op het podium zou staan, stond volgens de jury eigenlijk al vast.
Toch wil Verhoeven niet beweren dat er één soort Brabantse humor bestaat. Daarvoor verschillen Maassen, Teeuwen, Weijers en de anderen volgens haar te veel van elkaar. Maar trots zijn mag volgens haar wel. "Stiekem denk ik dat we dat als Brabanders best mogen zijn."
Het boek over 60 jaar Cameretten komt in 2027 uit.
