Dit wokrestaurant was ooit een bruisend station
Een druk spoorknooppunt is het nooit geweest, maar wel een spoorlijn met prachtige, statige stations. Wie nu die stopplaatsen langs het verdwenen, 31 kilometer lange Bels Lijntje van Tilburg naar Turnhout wil bekijken, komt bedrogen uit. De slopershamer ging door de stations van Riel, Alphen en het enorme complex op de grens bij Baarle-Nassau. Alleen dat in het centrum van Baarle-Nassau bestaat nog, maar dat spoorgebouw is omgetoverd tot wokrestaurant.
Een dikke 25 jaar nadat de eerste treinverbinding in Nederland, tussen Amsterdam en Haarlem, gaat rijden, begint in 1865 de aanleg van de rails tussen Turnhout en Tilburg.
Dollartekens in de ogen
De plannen van initiatiefnemer Grand Central Belge (GCB) zijn groots. Deze lijn vormt de kortste route tussen Amsterdam en Parijs, en GCB droomt met dollartekens in de ogen van enorme hoeveelheden reizigers die via deze verbinding gaan treinen. Ook de bloeiende textielindustrie in Tilburg staat te springen om een snelle verbinding die haar voorziet van grondstoffen om de fabrieken draaiende te houden, en boeren zien hierin de manier om aan kunstmest te komen.
In 1867 krijgen Riel, Alphen en Baarle-Nassau prachtige stations en rijden de eerste treinen over het traject. Het lijkt de GCB voor de wind te gaan: een gouden toekomst wacht.
Maar al snel steekt de Nederlandse overheid een stokje voor de Belgische ambities. In 1872 verrijst de Moerdijkbrug en ontstaat een directe treinverbinding tussen Amsterdam en Parijs. Reizigers hoeven niet meer met de boot over te steken bij Moerdijk, waardoor deze route een stuk sneller wordt en al snel de voorkeur krijgt.
Het Nederlandse deel van het Bels Lijntje belandt in 1898 in handen van de Staatspoorwegen (SS), een van de voorlopers van de huidige Nederlandse Spoorwegen. Deze particuliere exploitant blijft geloven in de treinverbinding en bouwt er lustig op los.
Enorm spoorwegemplacement
Op de grens bij Baarle-Nassau verrijst in 1906 een enorm spoorwegemplacement. Er komt een stationsgebouw van liefst 167 meter lang, met douaneloodsen aan Belgische en Nederlandse zijde. Het complex wordt gecompleteerd met een locomotievenloods, een reservoirgebouw en seinwachtershuisjes. Ook komen er een rangeerterrein met 24 sporen naast elkaar en huizen voor treinpersoneel en douanebeambten.
Tussen 1914 en 1918 grendelen de Duitsers de verbinding bij de grens af en ligt alles stil. Na de Eerste Wereldoorlog zorgen bussen voor hevige concurrentie met het spoor. De hoge ambities worden niet waargemaakt: in 1934 verdwijnen de personentreinen helemaal van het spoor. De goederentreinen blijven tot 1973 rijden, maar op 1 juni 1973 valt ook dat deel definitief stil.
Toch keren de treinen een jaar later weer terug, en zelfs in hun oude vorm. Acht jaar lang tuft een stoomtrein met enige regelmaat tussen Turnhout en Tilburg, maar in 1982 stopt ook dat, als de Stichting Stoomtrein Tilburg-Turnhout failliet gaat.
Fietspad
De stations in Alphen en Riel gaan plat, net als het grensstation bij Baarle-Nassau. Bijna alle rails verdwijnen en het traject wordt omgekat tot fietspad. Op diverse plekken langs het oude spoortracé zijn nog restanten van het Bels Lijntje te zien. Het behouden stationsgebouw in Baarle-Nassau vormt het hoogtepunt: dat huisvest al jaren een wokrestaurant.
Vervlogen Verleden
Vervlogen Verleden is een wekelijkse rubriek over leuke, opmerkelijke of grappige weetjes uit het rijke Brabantse verleden. Alle verhalen die eerder verschenen zijn hier te lezen.
Heb je een tip, mail dan naar: [email protected]l.
