Wie schiet nou een ezeltje dood? 'Dierenmishandeling rode vlag voor geweld'
Het is belangrijk dat de dader van het doodgeschoten ezeltje in Baarle-Nassau gevonden én behandeld wordt, zegt specialist Nienke Endenburg. “Alle Amerikaanse seriemoordenaars begonnen bij het mishandelen van dieren.”
Maandag verdween babyezeltje Pleun bij Het Ezelpaleis in Baarle-Nassau, dinsdag werd ze zwaar toegetakeld en dood teruggevonden in de wei. Het verdriet bij haar verzorgers is groot, maar de dood van Pleun raakt volgens Nienke Endenburg, die als psycholoog verbonden is aan het Landelijk Expertisecentrum voor Dierenmishandeling (LED), ook aan een groter probleem in de samenleving.
"Mishandeling van dieren is een rode vlag. Mensen die dieren mishandelen, moeten gestraft én behandeld worden, want het kan betekenen dat hun inlevingsvermogen of empathie niet goed tot ontwikkeling is gekomen." De kans op herhaling, of dat dierenbeulen uiteindelijk ook mensen pijn doen, is volgens de psycholoog groot.
Lust en macht
Waarom iemand een ezeltje mishandelt, is volgens Endenburg moeilijk te zeggen, omdat we niet weten wat er precies met Pleun is gebeurd. "Sommige mensen krijgen een kick van het pijn doen van dieren. Dat kan ook bij jonge dieren gebeuren." De meeste mensen vinden een jong dier juist schattig en voelen de behoefte om ervoor te zorgen. "Maar er zijn mensen bij wie bepaalde verbindingen in de hersenen anders zijn", zegt Endenburg.
"Zij kunnen seksuele gevoelens krijgen bij dieren, of willen macht hebben over het diertje. Dat laatste zien we bijvoorbeeld ook bij bijvoorbeeld huiselijk geweld, dat dat vanuit een drang naar macht gebeurt."
Grote rode vlag
Volgens Endenburg is er een duidelijke relatie tussen dierenmishandeling en geweld tegen mensen. Onderzoek uit de Verenigde Staten laat volgens haar zien dat bekende seriemoordenaars vaak al op jonge leeftijd dieren mishandelden. "Dat betekent niet dat iedereen die een dier mishandelt later een moordenaar wordt", benadrukt ze. "Maar dierenmishandeling is wel een belangrijke rode vlag. Daar moet hulpverlening bij komen kijken."
Het mishandelen van dieren is volgens haar een voorspeller voor meer problemen. "Bijna altijd doet iemand dit later nog een keer, of gaat dan zelfs een stapje verder." Volgens haar is het daarom belangrijk om af te vragen: waarom doet iemand dit?
Kopieergedrag
Kinderen kunnen het gedrag bijvoorbeeld thuis hebben gezien. "Als je hebt geleerd dat je een dier een trap geeft als het niet luistert, kan die stap naar geweld tegen mensen kleiner worden. Bijvoorbeeld wanneer een kind niet luistert."
Ouders van jonge kinderen hoeven niet meteen bang te zijn dat er iets mis is met hun kindje als die op jonge leeftijd een dier pijn doen. "Jonge kinderen doen soms nare dingen met dieren, omdat ze hun omgeving aan het ontdekken zijn. Dat betekent niet automatisch dat ze dieren willen mishandelen."
Zwaarder straffen?
De psycholoog vindt dat er bij dierenmishandeling meer aandacht moet zijn voor de mogelijke achterliggende problemen, ook bij het Openbaar Ministerie. "In het Nederlandse recht worden dieren vaak als zaak gezien en bij de strafbepaling wordt dan gekeken naar de waarde." De dader, als die wordt gepakt, staat dan vaak een taakstraf te wachten.
Volgens Endenburg wordt te weinig gekeken naar het mogelijke verband tussen dierenmishandeling en geweld tegen mensen. "Die kennis is nog niet altijd aanwezig. Dat zou ik graag anders zien, want achter dierenmishandeling kan een wereld van geweldig liggen."
Ze benadrukt dat het haar niet gaat om een zwaardere straf op zich: "Deze mensen moeten worden behandeld. Daarmee kun je misschien voorkomen dat ze opnieuw een dier mishandelen, er huiselijk geweld plaatsvindt of later geweld tegen mensen gaan gebruiken."
De dood van Pleun zorgt voor groot verdriet bij Het Ezelpaleis:
