'Bedoel je Benno, mama', zei Mara* (9) toen Anja naar haar geheimpje vroeg
"Je hebt leuke en minder leuke geheimpjes." Zo begon Anja het gesprek met haar dochter (9) om erachter te komen of zij door de Bossche zwemleraar Benno L. was misbruikt. De moeder had nooit verwacht dat ze de daaropvolgende weken aan het bed van haar beide dochters moest zitten om gruwelijke misbruikverhalen te horen. Het waren gesprekken waarin ieder woord zorgvuldig afgewogen moest worden en zij haar emoties niet zomaar de vrije loop kon laten.
Het gezin van Anja belandde in juni 2009 in een nachtmerrie toen bleek dat de Bossche Benno L. tientallen kinderen van zijn zwemschool had misbruikt. De ouders moesten van de ene op de andere dag in gesprek met hulpverleners, zedenrechercheurs én hun oudste dochter Mara*.
"Het was die week erop Vaderdag. Ik zei dat dat een leuk geheimpje was en als papa het cadeautje had uitgepakt, was het geheimpje weg. Ik legde haar uit dat er ook minder leuke geheimpjes zijn die je niet wil, mag of kan vertellen. Ze zei meteen: 'bedoel je Benno, mama?' Het kwam er zo pats, boem in één keer uit. Dan zakt de grond onder je voeten vandaan", vertelt de moeder in de Omroep Brabant-podcast Benno L. zat aan mijn kind.
Wil je het hele verhaal van Anja horen? Luister hieronder naar de podcast Benno L. zat aan mijn kind:
Mara moest even huilen na het delen van het geheim, dat ze ruim drie jaar lang met zich meedroeg. "Maar daarna was ze heel hyper en blij, want ze mocht het vertellen. Het was klaar."
De ouders dachten in eerste instantie dat alleen hun oudste dochter was misbruikt, maar later bleek de zwemleraar zich ook aan hun jongste dochter te hebben vergrepen. "Ik moest in een dagboekje voor de politie bijhouden wat ze allemaal vertelden. Zo ging ik iedere avond van de ene slaapkamer naar de andere om hun verhalen op te schrijven", blikt de moeder terug.
Haar gezicht in de plooi houden bij alle gruwelijke details was een loodzware opgave, maar Anja probeerde het wel. "Ik kon wel boos worden, maar ik kon niks doen. Mijn dochter vroeg weleens: mama ben je boos of verdrietig. Dan gaf ik aan dat wij net als haar soms ook moesten huilen, niet door haar maar door Benno. Als ik emotie op voelde komen, ging ik vaak even weg. Als ze zag dat wij verdriet hadden, stopte ze met praten."
Hoe praat je met kinderen over misbruik?
Het is een nachtmerrie voor ouders, maar kinderen vrijuit laten vertellen over nare ervaringen is wél heel belangrijk weet Nicky Schijvens. De pedagoog uit Hilvarenbeek is de oprichter van Schildje, een lesmethode waarmee kleuters van rond de 4 jaar leren praten over grenzen en geheimen. "We noemen de woorden mishandeling of misbruik niet expliciet, maar we leren kinderen welke geheimpjes ze voor zichzelf mogen houden en welke ze moeten delen met volwassenen", vertelt Schijvens.
Als kinderen eenmaal gaan vertellen over nare ervaringen is dat lastig om aan te horen voor leerkrachten of ouders, merkt ze. "Maar rustig blijven en geen schrikreactie laten zien, is op dat moment het grootste cadeau dat je een je kind kunt geven. Kinderen kunnen dichtklappen en stoppen met vertellen als je verdriet of woede laat zien. Als je even tot tien wilt tellen, kun je ook zeggen dat je even een glaasje water gaat halen. Zo kan je even op adem te komen."
Bij jonge kinderen merkt de pedagoog juist dat praten over nare ervaringen vaak oplucht. "Als kinderen na onze theatershow of tijdens een les vertellen over eigen ervaringen zorgt dat soms voor emotie bij ze. Maar ze gaan vaak ook snel over tot de orde van de dag, alsof ze zelf niet door hebben hoe heftig het is wat ze meemaken."
Ouders willen vaak weten wat er met hun kind is gebeurd, maar details vragen kunnen zij volgens Schijvens beter overlaten aan zedenrechercheurs. "Stel open vragen en hang daar geen oordeel aan. Je wil voorkomen dat een kind wordt beïnvloed door uitspraken van een ander. Dat kan invloed hebben op het politieonderzoek. En zoek als ouder ook hulp, want dit kun je niet alleen", adviseert ze.
*Mara is vanwege privacy redenen een gefingeerde naam. De echte naam is bekend bij de redactie.
