Marja verhoort kinderen die zijn misbruikt: 'Hier mogen ze alles zeggen'
Een regenboog op het raam, knuffels op de vensterbank en felle kleuren op de muren: de verhoorstudio voor kinderen en andere kwetsbare slachtoffers op het politiebureau in Eindhoven is geen normale verhoorkamer. Marja de Louw verhoort er kinderen die te maken hebben gehad met seksueel misbruik: gevoelige zaken die met specialistische voorzichtigheid worden aangepakt. "Hier mogen kinderen alles zeggen", vertelt Marja.
Niet iedere agent mag zomaar een kind verhoren. Daarom startte Marja in 2005 een opleiding om zich te specialiseren in een kinderverhoor in zedenzaken. Sinds 2006 verhoort ze kinderen in de kleurrijke verhoorstudio in Eindhoven.
"We laten kinderen van tevoren een foto zien en ze krijgen vaak ook een rondleiding voor het verhoor. De regenboog op het raam is iets dat ze dan herkennen en dat het minder bureau-achtig maakt", vertelt ze.
In de studio liggen niet alleen knuffels. In bijna iedere hoek hangen camera's en microfoons. "We vertellen de kinderen dat alles opgenomen wordt, zodat we het terug kunnen kijken als we nog vragen hebben. De ouders van de kinderen mogen niet meekijken. Als kinderen dit weten, vertellen ze vaak meer."
Collega's van Marja kijken wel mee in de regiekamer en als ze een vraag vergeet te stellen, wordt er een briefje door de brievenbus de verhoorkamer ingeschoven. "Dan leg ik het kind uit dat ik iets vergeten ben te vragen. Alles in de kamer gaat heel kinderlijk", vertelt ze.
Zedenzaken vragen om een speciale verhoorstrategie, zeker als het om kinderen gaat. "Het horen van kinderen is specialistisch werk. Als je geen woorden voor kinderen invult en ze op een open manier benadert, is hun verklaring heel betrouwbaar", vertelt Marja.
Door open vragen te stellen en niks in te vullen voor het kind probeert Marja een beeld te krijgen van wat het kind is overkomen. "Kinderen mogen hier alles zeggen. Ze mogen ook tekenen, aanwijzen of voordoen wat er is gebeurd. We vragen naar details. Een kind dat iets echt heeft meegemaakt, zit in een soort film en kan details voor de geest halen."
Mara* (9) werd verhoord over misbruik Benno L.
In de Omroep Brabant-podcast Benno L. zat aan mijn Kind hoor je het verhaal van Mara* (9), die werd misbruikt door de Bossche zwemleraar Benno L. Samen met haar moeder Anja ging Mara in 2009 naar het politiebureau in Eindhoven. Een grote stap, want van kleins af aan was ze als de dood voor de politie en het verhoor moest ze in haar eentje ondergaan.
Toch was ze opgelucht toen ze de speciale kinderverhoorkamer binnenstapte met daarin twee ‘gewone mensen’. "Omdat ze geen uniform droegen en naast me kwamen zitten, ging het dreigende er een beetje af", vertelt Mara.
Aan de hand van een pop kon ze destijds haar verhaal doen. "Zo van: ‘Hier heb je een pop. Laat maar eens zien wat Benno bij jou deed’. Het was vooral een beetje aanraken en wijzen: daar heeft hij gezeten. Ik hoefde er niet echt over te vertellen. Ik moest het gewoon laten zien." Deze methode wordt sinds een paar jaar niet meer gebruikt, omdat uit onderzoek blijkt dat kinderen makkelijker hun verhaal kunnen bijstellen met een pop. Dit gaat ten koste van de betrouwbaarheid van een verhoor.
Na het verhoor viel er een enorme last van Mara's schouders. “Ik ging naar binnen als een angstig meisje, maar kwam hyperactief en opgelucht naar buiten. En da’s toch best gek als je eigenlijk bang bent voor de politie. Achteraf gezien was het heel prettig.”
*Mara is een gefingeerde naam. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
Bij Marja in de verhoorstudio mogen kinderen niet alleen alles zeggen. Ze mogen ook alles voelen. "Als een kind in huilen uitbarst zeg ik: ik zie dat je huilt. Waarom is dat? We hangen geen oordeel aan de emotie", legt Marja uit. De verhoorspecialist legt de kinderen ook duidelijk uit dat ze geen straf krijgen als ze over het misbruik vertellen. "Vaak hebben kinderen toch de associatie dat de politie alleen maar straft dus het is belangrijk om dat erbij te zeggen."
De kinderen die Marja ziet, lopen vaak al jaren met een groot geheim rond. Zodra ze het politiebureau in Eindhoven verlaten, zijn ze vaak opgelucht. Het is voor Marja dé drijfveer om te doen wat ze doet. "De kinderen kunnen het hier achter zich laten en verdergaan met hun leven. Natuurlijk heeft zo'n ervaring de rest van hun leven impact op het kind, maar het is fijn om ze dit gevoel te geven na alles wat ze hebben meegemaakt", zegt ze trots.
Ook Marja zelf probeert haar werk achter te laten op het politiebureau. "Ik kan goed met collega's over het werk en wat het met me doet praten. Maar aan het einde van het gesprek vraag ik altijd wat de kinderen ervan vonden, dat geeft mij ook de kans om het een plekje te geven. Als ik dan na het werk terug naar huis fiets, kunnen alle verhalen even letterlijk van me afwaaien."
Wil je het hele verhaal van Mara horen? Luister hieronder naar de podcast Benno L. zat aan mijn Kind:
