Vlam in de pan en oplichter aan de deur, deze senioren weten er raad mee
Een keukenbrand, een oplichter aan de deur en een telefoontje naar 112. Voor senioren uit de gemeente Altena voelt het even alsof het menens is. In de Risk Factory in Geertruidenberg oefenen ze gevaarlijke situaties die thuis zomaar echt kunnen gebeuren. Deze maand verwelkomt het belevingscentrum de tweeduizendste senior.
“Néé, absoluut geen water op het vuur gooien”, legt een instructeur aan een groepje senioren uit. Deelneemster Rika Roza uit Sleeuwijk heeft de tip in haar hoofd geprent en weet zo te voorkomen dat er een enorme steekvlam ontstaat in de pan met hete olie.
De senioren vinden het maar wat spannend en gaan helemaal op in de nagespeelde noodsituatie. Gelukkig zijn de vlammen niet echt. “Want dan waren de gevolgen niet te overzien”, legt de instructeur uit. “Water gemengd met hete olie verandert direct in stoom met mogelijk grote vlammen.”
Gelukkig hebben de ouderen er thuis zelf nog nooit mee te maken gehad. De tips van de instructeur komen dus nog op tijd. De ouderen, buigen wat naar voren om de uitleg nauwgezet verder te volgen. ”Deksel op de pan schuiven, gas uitzetten en 112 bellen wanneer het zover komt dat het vuur de afzuigkap heeft bereikt. Dit is eigenlijk de enige manier."
Brandpreventie voor senioren is hard nodig zo blijkt uit landelijke cijfers van het Nederland Instituut Publieke Veiligheid. Maar liefst veertig procent van de dodelijke slachtoffers bij woningbranden zijn 65-plussers. Terwijl ze iets meer dan twintig procent van de bevolking vormen.
“Je denkt alles te weten, maar je leert toch weer nieuwe dingen."
Shah Sheikharim, wethouder ouderenbeleid in de gemeente Altena, is met de senioren meegekomen naar de Risk Factory. Hij wil met eigen ogen zien hoe de inwoners met noodsituaties omgaan. "Het Rijk vraagt ouderen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te blijven wonen. Dan moeten we ze ook helpen om dat veilig te doen." Zelf heeft de wethouder de oefeningen al een keer doorlopen. “Je denkt dan alles te weten, maar je leert toch weer nieuwe dingen. We moeten niet te gemakkelijk denken.”
Zo is bijvoorbeeld het bellen naar alarmnummer 112 voor thuiswonende ouderen vaak niet vanzelfsprekend. Het alarmnummer krijgt jaarlijks 3,5 miljoen telefoontjes. Volgens onderzoek van de meldkamer twijfelen ouderen te vaak waardoor hulp soms te laat komt.
Al weet Willem uit Sleeuwijk deze middag vliegensvlug de drie cijfers in te toetsen. “Goedemiddag, meldkamer brandweer. Wat is het adres van uw noodgeval?”, schalt het door de ruimte. Oefening geslaagd, een makkie voor Willem die ook als bedrijfshulpverlener actief is. Toch heeft hij van het oefengesprek weer wat geleerd: “Ik heb nu meteen de locatiefunctie in de 112-app op mijn telefoon aangezet." Hierdoor krijgen ze bij de meldkamer meteen de locatie van een beller door.
De Risk Factory in de oude Dongecentrale opende ruim vier jaar geleden voor basisschoolleerlingen. Twintigduizend kinderen hebben inmiddels al geleerd wat de risico’s in en om het huis kunnen zijn. En nu weten ook steeds meer senioren het belevingscentrum te vinden. "Het gaat hier niet alleen om brand", vertelt coördinator Barry Peeters. "Ze leren ook over valpreventie, babbeltrucs en allerlei kleine risico's die je thuis misschien niet meer ziet."
"Je wordt toch met je neus op de feiten gedrukt."
Deelneemster Adrie Bouwman dacht vooraf eigenlijk dat ze, net als de wethouder, de meeste dingen ook al wel wist. Toch gaat ze met een paar goede tips naar huis. "Mijn oplader van de elektrische fiets bleef 's nachts nog weleens in het stopcontact zitten. Dat doe ik echt niet meer, want er kan zomaar brand ontstaan." Ze zet vanaf nu de wekker om de stekker op tijd uit het stopcontact te trekken.
Ook snoeren met beschadigingen verdwijnen bij Adrie voortaan meteen in de afvalbak. "Je hoort het allemaal wel eens, maar als je hier ziet wat er kan gebeuren, word je toch met je neus op de feiten gedrukt."
En dat is volgens coördinator Peeters precies de kracht van de Risk Factory. "We laten mensen de gevaren zien én ervaren hoe ze ermee om moeten gaan. Daardoor blijft het veel beter hangen."
Wanneer de senioren deze middag alle gevaren hebben getrotseerd en de laatste vlammen zijn gedoofd, kan ook deelneemster Rika Roza met een gerust gevoel naar huis. "De meeste dingen wist ik eigenlijk wel, maar het is toch een bevestiging: vooral van wat je níet moet doen."
