Varkens maken muziek met hun snuit op een knorgel
Kunstenares Pauline Wiersema ontwierp een orgel waarop varkens met hun snuit muziek kunnen maken: het knorgel. Zaterdagmiddag was het instrument te zien in het buitengebied van Heusden (gemeente Asten), onder de neuzen van veel bezoekers en van de varkens zelf. Achter het kleurrijke knorgel zit ook een donkere boodschap.
"De varkens hoeven niet eens gelokt te worden met eten", zegt Pauline. "De knoppen zijn interessant genoeg." Varkens houden van wroeten en knagen, vertelt ze. "Dat zit in hun aard. Daarom heb ik het knorgel zo ontworpen dat er dikke knoppen op zitten waar ze precies dat mee kunnen doen. Wroeten, knagen en samen muziek maken."
Verveelde varkens
Maar hoe kom je op zo'n idee? Het begon toen Pauline onderzoek deed naar varkens, en dan vooral naar hoe blij ze zijn. "De meeste varkens in Nederland zijn helemaal niet blij. Ze komen niet buiten, ze kunnen niet spelen en ze mogen niet in de modder", somt ze op. "Ze vervelen zich kapot. Ik wilde iets ontwerpen waarvan ik zeker wist dat ze zich blij zouden voelen als ze het gebruikten."
En dat varkentje was zo gewassen: het knorgel werd geboren, een muziekinstrument voor varkens. Dat slaat als een tang op een varken, denk je misschien, maar zo gek is het niet. "Varkens zijn best muzikaal. En ze worden nog geïnspireerd ook, want hier speelt de hele dag klassieke muziek."
Diepere boodschap
Achter al die grappen en grollen gaat wel een serieuze gedachte schuil. "Het is natuurlijk een luchtig en gezellig concept. En dat is ook mijn werkwijze", legt Pauline uit. "Tegelijkertijd vind ik het wel een probleem hoe we in ons land met de dieren omgaan. Er lopen twaalf miljoen varkens rond. De meeste zijn diep ongelukkig."
Volgens Pauline zijn varkens net zo slim als een hond. "Stel je voor dat we een bordercollie met honderd tegelijk in een kooitje opsluiten. Dat doen we nu met varkens. Ze vervelen zich zo ontzettend dat ze op elkaars staart bijten als afleiding."
Gehecht aan knorgel
In Heusden vervelen de varkens zich zaterdagmiddag niet. En met het instrument gooit Pauline bepaald geen parels voor de zwijnen. "Echt, ze zijn maar wat gehecht aan hun instrument", zegt ze. "Ze kijken verontwaardigd als ik het knorgel weer weghaal. Hoe nieuwsgierig en leergierig ze zijn, dat blijf ik bijzonder vinden."
Later op de middag verfden kinderen het knorgel. "Een knorgel schilderen, dat heb ik nog nooit gedaan", vertelt een van hen.
Wereldprimeur
En het bijzonderste van alles: "Het is een wereldprimeur. Het eerste knorgel staat in Brabant", sluit Pauline af.
