Aantal daklozen steeds beter in beeld, opvallend veel vrouwen
Brabant krijgt steeds beter zicht op het aantal dak- en thuislozen. En die groep blijkt groter en diverser dan lang werd gedacht. Zo blijken bijvoorbeeld veel meer vrouwen dan gedacht dak- of thuisloos. Ook wordt steeds meer duidelijk dat lang niet iedereen zonder thuis op straat leeft. Mensen verblijven bijvoorbeeld tijdelijk bij vrienden of familie, op een vakantiepark, in een stacaravan of in andere onzekere woonsituaties.
Een en ander blijkt uit de zogeheten ETHOS-telling (zie eerste en laatste kader) van de Hogeschool Utrecht en het Kansfonds, waaraan bijna alle Brabantse regio's deelnemen. Waar eerder vooral werd gekeken naar CBS-cijfers, brengt de ETHOS-telling ook de verborgen dakloosheid in beeld.
“Door de ETHOS-telling zijn bijvoorbeeld veel meer vrouwen in beeld gekomen, ongeveer een derde van de mensen die we tellen is vrouw", geeft Annabel Scheepers, onderzoeker van de Hogeschool Utrecht, aan. Ze benadrukt het belang van de cijfers. “Als je weet hoeveel dak- en thuisloze mensen er in je regio zijn en je weet hoe die groep eruitziet, dan kan je effectiever en gerichter beleid maken", geeft ze aan.
Achtergrond bij de cijfers
Het CBS registreert vooral dak- en thuisloosheid wanneer mensen bekend zijn bij instanties en de maatschappelijke opvang, terwijl ETHOS een bredere groep meet van mensen zonder stabiele woonplek.
Dat verschil is belangrijk. Het CBS schatte begin 2024 dat er in Nederland ongeveer 33.000 daklozen waren, maar geeft tegelijkertijd aan dat een groot deel van de doelgroep niet in registraties en daarmee in de cijfers voorkomt. Daardoor geven opvangcijfers slechts een deel van de werkelijkheid weer. Het CBS meet niet hoeveel daklozen er per provincie zijn, maar geeft wel aan dat zeven op de tien daklozen niet in registraties voorkomen.
Scheepers: "De ETHOS-telling maakt een soort foto van wat er op dat moment in een regio speelt.” Gemeenten maken aan de hand van de tellingen afspraken en per regio wordt vervolgens een regionaal actieplan opgesteld.
Maar volgens Nil Şendil van Dakloosheid Voorbij, een landelijk samenwerkingsverband dat zich inzet voor het voorkomen en uitbannen van dakloosheid, gaat dat niet snel genoeg. Dat blijkt ook uit onderzoek. “De Nederlandse overheid heeft de ambitie om dakloosheid uiterlijk in 2030 te beëindigen. Dat staat in het Nationaal Actieplan Dakloosheid Eerst een thuis. Maar met dit tempo gaan ze het niet redden”, zegt Sendil. Ze pleit er dan ook voor om dakloosheid meer prioriteit te geven.
De ene regio is volgens Şendil verder met plannen om dakloosheid tegen te gaan dan de andere. Zo zijn ze in de regio Den Bosch volgens haar al verder dan in andere plaatsen met het tegengaan van dak- en thuisloosheid.
Week tegen Dakloosheid
In Breda, Tilburg, Eindhoven, Helmond en andere plaatsen in Brabant zijn in de week van 5 tot 10 oktober acties om aandacht te vragen voor dak- en thuisloosheid. Er zijn bijeenkomsten en debatten en ontmoetingen met ervaringsdeskundigen.
Dit in het kader van de Week tegen Dakloosheid met als thema niet wachten maar wonen. Volgens betrokken organisaties zoals Dakloosheid Voorbij is dakloosheid een woonprobleem.
ETHOS-cijfers per regio
De ETHOS telling loopt van 2022 tot 2030 en wordt jaarlijks in steeds meer regio’s uitgevoerd.
- Eindhoven
In Eindhoven telden organisaties in 2025 2440 dak- en thuisloze mensen, onder wie 320 kinderen. Het aantal kinderen is relatief hoog in vergelijking met andere regio’s in Brabant. - Hart van Brabant/ Breda
In 2024 deden de regio's Hart van Brabant en Breda mee met de telling. Daaruit bleek dat in de regio Hart van Brabant 1484 mensen dak- of thuisloos zijn. Van hen verbleven 353 mensen bij familie en vrienden. In Breda telden organisaties 1076 dak- en thuislozen. Wat opvalt is dat daarvan 23 procent op niet-conventionele plekken woont zoals een camping, boot of schuur. - Oss/ Den Bosch / Meierij/ Bommelerwaard
Organisaties in Brabant Noord Oost, waaronder Oss, telden in 2023 490 mensen die dak- of thuisloos zijn. Wat opvalt is dat van hen een kwart, 91 mensen in totaal, uit instellingen komt. Den Bosch telde in 2023 577 dak- en thuislozen van wie er 171 bij familie, vrienden of anderen verbleef. De regio Meierij en Bommelerwaard telde in 2023 1008 mensen die dak- en thuisloos zijn. Van hen moest 36 procent noodgedwongen bij familie en vrienden verblijven. - De regio West-Brabant, waaronder Steenbergen, Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Rucphen en Woensdrecht, heeft dit jaar aan de telling meegedaan. De resultaten worden 9 december bekendgemaakt.
