Bossche Najla waarschuwt voor TikTok-psychologie: ‘Het richt schade aan’
De Bossche GZ-psycholoog Najla Edriouch (37) doet onderzoek naar mentale gezondheid en sociale media. Daar post ze ook over op Instagram en LinkedIn. Ze vindt het heerlijk om mensen inzicht te geven in mentale problemen. Aan de andere kant maakt ze zich zorgen om de enorme lading filmpjes waarin psychologische onzin verkocht wordt.
In de talkshow VRIJDAG van Omroep Brabant legt ze uit dat deze foute informatie schade kan aanrichten. "Ik werk veel met jongeren die dan binnenkomen en zichzelf al gediagnostiseerd hebben met bijvoorbeeld ADHD. Ze herkennen zich in veel kenmerken die zij online zien. Problemen die ze ervaren, zijn ze dan gaan uitleggen en verklaren met dit zelf opgelegde label."
"Als ik na onderzoek concludeer dat deze zelfdiagnose niet klopt", gaat psycholoog Najla verder, "dan leidt dat regelmatig tot een shock, ongeloof en teleurstelling." Het vertrouwen in psychologen krijgt dan ook een klap: "De jongere denkt: waarom zou deze diagnose wel kloppen, terwijl al die TikTok-video's waarin ik me herken iets anders zeggen?"
Lastig is volgens Najla dat iedereen zich psycholoog mag noemen, het is geen beschermd beroep. "Dan is het lastig uit te vinden of die 'psycholoog' die een overtuigend verhaal op sociale media afsteekt, wel écht psycholoog is."
De Bossche heeft een voorbeeld: "In 2023 is er onderzoek gedaan naar filmpjes over autisme", zegt ze. "Ze hebben de 133 meest bekeken video's geanalyseerd en slechts 27 procent was gebaseerd op juiste informatie." Dat is een probleem: "Mensen gaan in hun eigen diagnose geloven, zéker als ze jong zijn, en zich ook naar die zelf opgelegde mentale staat gedragen."
Najla hoopt daarom dat het strafbaar wordt om jezelf psycholoog te noemen zonder BIG-registratie. "Zo'n registratie krijg je alleen als je daar een opleiding voor doet."
"Iedereen is wel eens depressief."
Een andere vervelende bijkomstigheid is dat mensen met een echt probleem minder serieus worden genomen, zegt Najla. "Die krijgen dan als reactie: 'Iedereen is wel eens depressief', of 'we hebben allemaal autistische trekjes.'"
Toch zijn er ook positieve kanten aan alle aandacht voor mentale problemen op sociale media, vindt de Bossche psycholoog. "Het is onder jongeren veel normaler geworden om erover te praten", constateert ze. "Ze voelen zich vrijer om zich kwetsbaar op te stellen als ze mentale problemen hebben."
