Ontdek

Nepagenten steeds slimmer: dit zijn de trucs en zo herken je ze

Een telefoontje van de politie, een agent aan de deur die sieraden komt veiligstellen of een bericht dat er iets mis is met een familielid. Oplichters worden steeds slimmer en brutaler. Volgens weerbaarheidstrainer Ferry van Mourik trappen mensen niet alleen door onoplettendheid in deze trucs. "Criminelen spelen slim in op emoties en zetten slachtoffers onder grote druk."

Profielfoto van Kim Panhuijzen
Geschreven door

Alleen al in Brabant werden tot nu toe dit jaar ruim 1200 incidenten met nepagenten geregistreerd. Dat zijn er nu al meer dan vorig jaar. Landelijk staat de teller inmiddels op ruim 14.000 incidenten. Ondanks alle waarschuwingen blijven slachtoffers in de babbeltrucs trappen. Maar hoe komt dat? Volgens weerbaarheidstrainer Ferry van Mourik zijn daar meerdere redenen voor.

Oplichters weten steeds meer van jou
Volgens Van Mourik wordt de werkwijze van oplichters steeds geraffineerder. Waar criminelen vroeger vaak lukraak mensen benaderden, beschikken ze nu vaak al over persoonlijke gegevens. "Ze weten hoe je heet, waar je woont en soms zelfs wanneer je geboren bent. Mensen denken dan al snel dat ze met een betrouwbare organisatie te maken hebben."

Die gegevens komen onder meer via internet en datalekken op straat te liggen. Oplichters gebruiken die informatie om vertrouwen te winnen en hun verhaal geloofwaardig te maken.

Inspelen op emoties en tijdsdruk
Volgens Van Mourik handelen slachtoffers vaak niet vanuit hun verstand, maar vanuit hun gevoel. Oplichters vertellen bijvoorbeeld dat er inbrekers actief zijn in de buurt, dat een bankrekening gevaar loopt of dat er iets aan de hand is met een familielid. Dat zorgt voor onrust en paniek. Juist op dat moment slaan criminelen toe.

Daarna volgt vaak een dringend verhaal en er moet nu worden gehandeld. "Mensen raken in paniek en reageren vanuit hun emotie, niet vanuit hun verstand", zegt Van Mourik. "En precies dat proberen criminelen te bereiken." Volgens hem wordt de druk tijdens een gesprek vaak steeds verder opgevoerd.

Een van de belangrijkste waarschuwingssignalen is daarom haast. "Oplichters hebben altijd spoed. Alles moet direct gebeuren. Hoe minder tijd iemand heeft om na te denken, hoe groter de kans dat diegene erin trapt."

Hier moet je op letten
Volgens de weerbaarheidstrainer zijn er een aantal duidelijke signalen waaraan mensen een nepagent kunnen herkennen:

  • De politie komt nooit geld, sieraden of bankpassen ophalen.
  • Een bank vraagt nooit telefonisch om pincodes of inloggegevens.
  • Vraag altijd naar een naam en dienstnummer.
  • Controleer een verhaal zelf door de politie of organisatie te bellen.
  • Laat je nooit opjagen.

Volgens Van Mourik blijft de belangrijkste boodschap uiteindelijk simpel: neem de tijd, controleer verhalen en geef nooit onder druk geld, bankpassen of waardevolle spullen af. "Juist wanneer iemand enorme haast heeft, moeten de alarmbellen gaan rinkelen."

Ouderen extra kwetsbaar
Ondanks alle waarschuwingen blijft het aantal slachtoffers toenemen. Volgens Van Mourik komt dat onder meer doordat ouderen langer zelfstandig thuis wonen en vaker alleen zijn. Daardoor hebben ze niet altijd iemand in de buurt om even mee te overleggen.

Ook schaamte speelt een rol. Veel slachtoffers durven niet te vertellen dat ze zijn opgelicht. Daardoor ligt het werkelijke aantal pogingen volgens Van Mourik waarschijnlijk hoger dan de cijfers laten zien. "Veel mensen denken: dat gebeurt een ander, niet mij."

Regelmatig waarschuwen blijft volgens hem belangrijk, maar hij denkt dat mensen pas echt begrijpen hoe geraffineerd oplichters te werk gaan als ze het zelf zien. Daarom laat hij tijdens trainingen regelmatig situaties naspelen. "Als je ziet hoe overtuigend zo’n nepagent overkomt en hoeveel druk er wordt gezet, begrijp je veel beter hoe mensen erin kunnen trappen dan wanneer je er alleen over leest."

Ben je er toch ingetrapt?


Wie een verdacht telefoontje krijgt of iemand niet vertrouwt aan de deur, kan het beste direct contact opnemen met de politie. Is er al iets afgegeven of zijn er gegevens gedeeld, dan is snel handelen belangrijk.

Bel direct 112 en geef zoveel mogelijk informatie door. Denk aan een signalement, het tijdstip, een kenteken van een auto of de richting waarin iemand is vertrokken.

Lees ook

App ons! 👋

Heb je een foutje gezien of heb je een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.

Download de app en draag het gevoel van hier altijd bij je!