Ontdek
VERVLOGEN VERLEDEN

Sjang en zijn maten bewaakten wekenlang president Soekarno van Indonesië

Pas twintig jaar is Sjang Raaijmakers uit Sint Anthonis als hij begin 1948 vanuit Nederland naar Nederlands-Indië (het huidige Indonesië) vertrekt. Zelfbenoemd president Soekarno heeft in augustus 1945 de onafhankelijkheid van Indonesië uitgeroepen, maar daar wil ons land niks van weten.  'Indië verloren, rampspoed geboren', is een veelgehoord kreet in die tijd. Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd komt boerenzoon Sjang oog in oog te staan met staatshoofd Soekarno. 

Profielfoto van Henk van Ingen
Geschreven door

Sjang wordt op 23 september 1927 in Sint Anthonis geboren en werkt op de boerderij van zijn ouders als hij in november 1946 als dienstplichtige wordt opgeroepen. Na drie maanden opleiding vertrekt zijn onderdeel naar Nederlands-Indië, maar de legerleiding heeft andere plannen met hem. Sjang moet eerst de Kaderschool van de Infanterie doorlopen om sergeant te worden. Een jaar later is het dan echt zover en scheept hij in voor de overtocht naar Noord-Sumatra. 

Sjang Raaijmakers en zijn pelotonsleden maken zich klaar voor een patrouille in Nederlands-Indië (privécollectie Sjang Raaijmakers)
Sjang Raaijmakers en zijn pelotonsleden maken zich klaar voor een patrouille in Nederlands-Indië (privécollectie Sjang Raaijmakers)

De eerste paar maanden op Sumatra vullen Sjang en zijn dienstmaten vooral met het lopen van patrouilles en valt er weinig te beleven. Maar alles verandert aan het einde van 1948 als de onafhankelijkheidsstrijd oplaait en Indonesische vrijheidsstrijders aanvallen uitvoeren.

Nederland besluit hard terug te slaan. Het bataljon van Sjang verovert een aantal steden rond het Toba-meer en ook op andere plekken wordt hard gevochten. 

Soekarno en een aantal andere belangrijke Indonesische leiders worden opgepakt in het presidentiële paleis in Jogjakarta als die stad door Nederlandse militairen wordt veroverd.

De president, premier Soetan Sjahrir en minister van Buitenlandse Zaken Haji Agus Salim krijgen een gedwongen onderkomen in villa Marihat aan het Toba-meer. En laat kort daarvoor nu net Sjang daar met zijn peloton zijn neergestreken.

Soekarno en Haji Agus Salim voor villa Marihat (privécollectie Sjang Raaijmakers)
Soekarno en Haji Agus Salim voor villa Marihat (privécollectie Sjang Raaijmakers)

De boerenzoon en zijn dienstmaten staan opeens oog in oog met de kopstukken van hun vijand. De leiders van strijders waar ze kort daarvoor nog keihard tegen hebben gevochten. En die moeten ze nu vijf weken bewaken, ondanks dat ze ze waarschijnlijk het liefst een kopje kleiner willen maken.

Na een argwanend begin ontstaat er toch een zekere band tussen de Indonesische leiders en hun bewakers. Sjang rookt wel eens een sigaretje met Agus Salim en de militairen hebben uiteindelijk leuke gesprekken met onder andere Soekarno. 

Bovendien is er naast de bewakingstaken volop gelegenheid te genieten. Sjang zwemt en kanoot regelmatig in het meer, krijgt uitstekende maaltijden voorgeschoteld, leest zich suf en schrijft vele brieven. In zijn dagboek pent hij op nog wel tien jaar te willen bijtekenen op deze manier.  

Oud-premier Soetan Sjahrir (l), president Soekarno (m) en minister van Buitenlandse Zaken Haji Agus Salim (l). Op de achtergrond hun bewakers, onder wie Sjang Raaijmakers (foto: privécollectie Sjang Raaijmakers)
Oud-premier Soetan Sjahrir (l), president Soekarno (m) en minister van Buitenlandse Zaken Haji Agus Salim (l). Op de achtergrond hun bewakers, onder wie Sjang Raaijmakers (foto: privécollectie Sjang Raaijmakers)

Maar aan zijn luizenleventje komt een einde als de leiders in februari 1949 worden overgebracht naar een andere plek. Sjang keert in mei 1950 terug naar Nederland, zes maanden nadat Nederland officieel afstand heeft gedaan van Nederlands-Indië.   

Al met al vertrekken bijna zeshonderd mannen uit het Land van Cuijk na de Tweede Wereldoorlog naar Nederlands-Indië en Nieuw-Guinea. Zeker twintig van hen keren nooit meer terug.

De verhalen van 66 veteranen zijn vastgelegd in een nieuw boek van Jos Nabuurs van Heemkundevereniging Sint Tunnis in Oelbroeck dat dinsdag 24 november verschijnt. Het is te koop voor 25 euro via de website van de heemkundevereniging.

Dit boek over Brabantse Indiëgangers verschijnt op 24 november (foto: Heemkundevereniging Sint Tunnis in Oelbroeck)
Dit boek over Brabantse Indiëgangers verschijnt op 24 november (foto: Heemkundevereniging Sint Tunnis in Oelbroeck)

Vervlogen Verleden

Vervlogen Verleden is een wekelijkse rubriek over leuke, opmerkelijke of grappige weetjes uit het rijke Brabantse verleden. Alle verhalen die eerder verschenen zijn, lees je op de themapagina. Heb je een tip, mail dan naar [email protected].

App ons! 👋

Heb je een foutje gezien of heb je een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.

Download de app en draag het gevoel van hier altijd bij je!