Waarom worden er geen back-ups gemaakt van examens?

EINDHOVEN - Waarom wordt eigenlijk geen digitale back-up van examens gemaakt? Dat vroeg Jos Hakkens uit Duizel zich woensdag hardop af. Zijn zoon Jonas is een van de 36 leerlingen van het Rythovius College in Eersel die noodgedwongen examens over moet doen nadat een postzak met examens werd gestolen. Omroep Brabant deed een belronde om de prangende vraag van Jos te beantwoorden.

Laten we beginnen met vertellen dat er wel degelijk scholen zijn die een ‘back-up’ maken. “Onderwijsinstellingen kunnen zelf kiezen of ze dat wel of niet doen”, vertelt Daan Jansen van de Onderwijsinspectie.

Er wordt dan een digitale scan of een papieren kopie gemaakt van de gemaakte examens. “Er zijn ook al gevallen bij ons bekend waarbij zo’n kopie heeft voorkomen dat een leerling zijn examen opnieuw moest maken omdat het examen kwijt was geraakt.”

Juridisch geldig
Maar, zaligmakend is het maken van kopieën van gemaakte examens niet, weet Stan Termeer van de VO Raad te vertellen. “Het is bijvoorbeeld niet duidelijk of een kopie dezelfde rechtsgeldigheid heeft als het originele exemplaar”, zegt hij.

LEES OOK: Vader gedupeerde leerling Rythovius College: 'Onbegrijpelijk dat er geen digitale backup is'

“Daarnaast is het ook een hele klus voor een school. Als je een paar honderd examenleerlingen hebt dan zit je zo op duizenden kopieën voor alle vakken. Die kopieën moeten dan ook nog eens onder begeleiding worden gemaakt. Dat kan niet zomaar een stagiaire doen.”

Alle examens digitaal afnemen
Het maken van een back-up is dus vooralsnog geen oplossing. Maar, kunnen de examens dan niet gewoon allemaal digitaal worden gemaakt? Want dan is er altijd een back-up.

Ook dat gebeurt al. Leerlingen die examen doen in vmbo basis of - kader krijgen de ondervraging van de algemene vakken op de computer in het programma Facet. Elk examen heeft meerdere varianten, waardoor leerlingen op verschillende momenten examen kunnen doen. De informatie is versleuteld en examinatoren krijgen een inlogcode om na te kijken.

LEES OOK:Postzakken gestolen met examen van scholieren Rythovius College in Eersel

Maar zo’n digitaal examen uitrollen naar alle vakken en niveaus is niet zo makkelijk. “Het is moeilijk om dezelfde kwaliteit van examineren te behalen”, zegt Termeer. “Je gaat in digitale examens veel meer standaardiseren.” Een papieren examen wordt bovendien twee keer nagekeken. Een digitaal examen maar een keer.

Computers
Daarnaast kost het veel tijd en geld. “Scholen moeten hun technische faciliteiten op orde hebben”, zegt Mirjam Kapelle van het College voor Toetsen en Examens (CvTE). “Elke opleiding heeft wel een computerruimte. Maar in de vakken Engels en Nederlands moet bijvoorbeeld iedereen examen doen. Dan heb je wel heel veel computers nodig.”

En ook al maken alle leerlingen in Nederland het examen digitaal, dan nog is de kans dat het misgaat aanwezig, zegt Jorgen Trommelen van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. “Denk bijvoorbeeld aan hackers. Maar er kan ook een computerstoring komen precies op het moment dat een examen moet worden gemaakt.”

Gaat bijna altijd goed
Zowel het Ministerie van Onderwijs als de Onderwijsinspectie zeggen bovendien dat het risico op dat het mis gaat eigenlijk vrij klein is. De vraag is dus hoe snel digitalisering nodig is. “Hoe vervelend het ook voor de leerlingen is, dit zijn incidenten. Gelukkig gaat het op de meeste scholen goed”, aldus Trommelen. Wel worden de mogelijkheden van digitaal examen doen al een tijd onderzocht. "We houden de ontwikkelingen in de gaten."

Of het Rythovius College kopieën heeft gemaakt is niet duidelijk. De school is donderdag niet bereikbaar voor commentaar.