Gezin Wals-Martens stierf bij ramp MH17, familieleden laten in film zien hoe ze verder leven

NEERKANT - "Ik had liever zelf in dat vliegtuig gezeten. Mijn nichtjes en neefjes hadden nog een heel leven kunnen opbouwen", vertelt Martijn Martens in de documentaire ‘Over leven na de ramp’, die zaterdag op tv te zien is bij Omroep Brabant. Woensdag is het vijf jaar geleden dat vlucht MH17 boven Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Alle 298 inzittenden kwamen om. Onder hen het gezin Wals-Martens uit Neerkant: Jeroen (47) en Nicole (43) en hun kinderen Brett (17), Jinte (15), Amèl (12) en Solenn (9).

Het gezin was onder weg naar vakantiebestemming Maleisië, maar kwam daar nooit aan. Hoe verwerken de nabestaanden dit enorme verlies? Deze vraag staat centraal in de documentaire die zaterdag in première gaat op Omroep Brabant.

Filmmaker Manon van Bergen volgde de afgelopen twee jaar de ouders en broer van moeder Nicole. Het leverde een indringende documentaire op: ‘Over leven na de ramp’. Een portret van drie nabestaanden die ieder op hun eigen manier de draad weer proberen op te pakken.

Verwerking op hun eigen manier
Zo vertelt oma Geke over de oude vitrine vol knuffelgirafjes van haar overleden kleinkind Solenn. "Ik ben ermee naar de basisschool van Solenn gegaan en toen mochten alle kinderen een girafje uitzoeken om op hun kamer te zetten."

Hetzelfde deed zij met de spulletjes op de kamer van de andere kleinkinderen. "Wij wisten dat er heel veel verdriet was onder de kinderen. Het gaf ons troost dat we iets dierbaars van de kinderen aan hun vriendjes en vriendinnetjes konden geven."

‘Rouw is een eenzaam proces’
Opa Peter vertelt hoe hij probeert om te gaan met zijn verdriet waar geen einde aan komt. Zijn hond Jara, die hij sinds de ramp heeft, is voor hem een grote steun. "Het rouwproces is gewoon een heel eenzaam proces. Je kunt wel steun krijgen van mensen, maar je zult het zelf moeten doen."

Terwijl hij zijn hond laat spelen in het bos, schetst hij zijn dilemma om met mensen te praten over wat hen overkomen is: "Je ontkomt er niet altijd aan dat iemand vertelt: ik ga naar mijn kinderen toe. Of: ik ga gezellig met de kleinkinderen naar de dierentuin. En wat doe jij? Tja, wat zeg je dan... Als je er dan over praat, leg je bij mensen een heel stuk emotie neer, waar niet iedereen mee kan omgaan."

Frustratie
Martijn, de broer van Nicole, woont in het hoge noorden, op relatief grote afstand van zijn ouders. Via zijn laptop volgt hij het onderzoek naar de ramp op de voet.

LEES OOK: Nabestaanden MH17-ramp blij met vervolging vier verdachten, 'al zullen ze niet naar Nederland komen'

"Je wilt toch een vorm van gerechtigheid hebben. Maar je kunt niet heel veel zelf oppakken, je bent afhankelijk van andere mensen. Dat kan bij mij weleens tot flink wat frustratie leiden." Wat Martijn wel zelf in de hand heeft, is het maken van een persoonlijk monumentje voor zijn omgekomen familieleden. Het maakproces geeft hem troost.

Primeur voor Neerkant
De familie Wals-Martens was een bekend en graag gezien gezin in Neerkant. Iedereen kende wel iemand van de zes. De ramp sloeg op 17 juli 2014 dan ook een gat in de hele Neerkantse gemeenschap.

Donderdag 27 juni kregen de inwoners van het dorp de documentaire als eerste te zien in dorpshuis De Moost. Het verhaal van Peter, Geke en Martijn maakte veel indruk op de mensen in Neerkant. Onder hen de vroegere achterbuurvrouw. ‘’Ik vond het aangrijpend om te zien hoe zij met hun verdriet omgaan. Maar ik kan er ook lering uit trekken."

‘Best heftig’
Amy, de vriendin van Solenn, hield vijf jaar geleden een toespraak tijdens de afscheidsbijeenkomst voor het gezin in Neerkant. Samen met haar vriendinnen bekeek ze de documentaire. "Dat de familieleden de videobeelden op Schiphol mocht terugkijken, hakte er bij mij wel even in. Het zijn voor hen de laatste beelden van toen het gezin nog in leven was. Dat is best heftig."

LEES OOK: Gezin Wals-Martens dat stierf bij MH17-ramp na vijf jaar nog dagelijks gemist

Een paar rijen achter haar zat een man uit de straat waar het gezin woonde. "Het was heel indrukwekkend. Er kwam toch weer wat emotie omhoog van toen." Liever had hij de video eigenlijk niet gezien. "De docu had eigenlijk nooit gemaakt mogen worden."

‘Gemis nog altijd enorm’
Na afloop van de documentaire bleef het minutenlang muisstil in het dorpshuis. "Dat zegt heel veel, dat zegt eigenlijk alles", vertelt burgemeester Hilko Mak van Deurne, waar Neerkant onder valt.

"Het leeft nog steeds hier. Je ziet de worsteling, je ziet het verdriet. Je ziet hoe de mensen daarmee geconfronteerd zijn. Het gemis is nog altijd enorm en dat zie je."

Op tv en uitzending gemist
De documentaire ‘Over leven na de ramp’ is drie keer te zien op televisie bij Omroep Brabant:

  • Zaterdag 13 juli om 16.00 uur
  • Zondag 14 juli om 12.45 uur
  • Woensdag 17 juli om 20.30 uur

Het persoonlijke verhaal is na de eerste uitzending ook te zien via Uitzending gemist op deze website.