'Ook Willem-Alexander mag de expositie over de Poolse bevrijders van Breda niet missen'

BREDA - "Bij die molen ben ik geboren en mijn moeder stond waarschijnlijk achter de fotograaf die de foto heeft gemaakt." Op een grote foto uit 1944 staan Poolse militairen voor molen De Arend in Terheijden. Voor Wim Verweijmeren van het Generaal Maczek Museum in Breda was dat een grote verrassing. "Voor mij is dit heel bijzonder."

Op het Kasteelplein in Breda opent vrijdagmiddag een grote expositie over generaal Maczek en zijn Eerste Poolse Pantserdivisie. Alleen al in België en Nederland werden 194 plaatsen door deze militairen bevrijd, waaronder Breda. "Dan is dit eerbetoon op zijn plaats", zegt Verweijmeren die de expositie heeft opgezet. Stiekem hoopt hij dat ook koning Willem-Alexander en de Poolse president de expositie zullen bekijken.

 


Dankzij de pantserdivisie is Breda bijna ongeschonden uit de strijd gekomen. Generaal Maczek koos er bewust voor om geen tanks en kanonnen in te zetten om de Duitsers te verdrijven. "Hier is er van deur tot deur gevochten en zijn relatief weinig doden gevallen, als je het vergelijkt met steden die eerst werden gebombardeerd", vertelt Verweijmeren.

Niet naar huis
Doordat hun vaderland was veroverd door Russische troepen, waren de Poolse militairen na de oorlog niet welkom in hun eigen land. Daarom kozen veel Polen ervoor om in Breda te blijven. "Ook ik ben een nazaat van een Poolse veteraan, Konrad Ruczynski", zegt voorzitter Frans Ruczynski van het Generaal Maczek Museum in Breda. "Hij heeft mijn moeder hier in de buurt van Breda ontmoet."

 

Een Poolse bevrijding aan de praat met Bredase dames. (foto: Raoul Cartens)

 

Ruczynski noemt de expositie een mijlpaal: "Dit is een prachtige manier om nu met de 75e herdenking van de bevrijding het verhaal van de Polen in Breda nog een keer te laten zien. Niet alleen aan de mensen die het hebben meegemaakt - want dat zijn er niet meer zo veel - maar ook aan onze volgende generaties."

Koning én Poolse president
Op dinsdag 29 oktober wordt de bevrijding van Breda officieel gevierd, met maar liefst twee staatshoofden. Zowel koning Willem-Alexander als de Poolse president Andrzej Duda zijn bij de festiviteiten aanwezig. Onder andere op de Grote Markt, op een steenworp afstand van de expositie.

"Onze snode plannen zijn om onze koning en de president van Polen 200 meter vanaf de Grote Markt hier naartoe te krijgen. De Poolse ambassadeur opent deze expositie en misschien kan hij in Warschau alvast een tipje van de sluier oplichten", zegt Wim Verweijmeren met een ondeugende blik in zijn ogen.

De expositie op het Kasteelplein kan tot en met zondag 3 november gratis worden bezocht. De tentoonstelling is grotendeels betaald door Poolse regering en stond vorige week nog in Warschau. De expositie reist de komende tijd door Europa, langs de plaatsen die door generaal Maczek zijn bevrijd. Dat is een route van Normandië, door België en Nederland tot in Noord-Duitsland waar de Polen de stad Wilhelmshaven veroverden.