De genezingsdienst van Tom de Wal die vrijdagavond werd beëindigd, was volgens de gemeente Tilburg een evenement waar de gebedsgenezer geen vergunning voor had. Tweede Kamerleden van SGP, CU en FvD zetten daar hun vraagtekens bij. Ze vragen zich af of een kerkdienst wel als evenement gezien mag worden. Het roept de vraag op hoe ver de grenzen van de vrijheid van godsdienst reiken. Paul van Sasse van IJsselt is bijzonder hoogleraar Recht en Religie, hij beantwoordt vijf vragen over dit thema. 

Wat houdt de vrijheid van godsdienst in? 
"De vrijheid van godsdienst is opgenomen in Artikel 6 van de Grondwet en in verdragen. Het houdt in dat iedereen een godsdienst mag hebben en belijden, mits dat binnen de grenzen van de wet gebeurt. Het gaat hier om historisch groot goed, dat ook verband houdt met de scheiding tussen kerk en staat. Religieuze organisaties en samenkomsten genieten een sterke bescherming, terwijl de wet ook ruimte biedt voor alternatieve geneeswijzen en genezingsdiensten."

Mag de gemeente of de politie een kerkdienst beëindigen? 
"Een burgemeester heeft geen bevoegdheden om een kerkdienst te beëindigen. Er is een speciale reden nodig om überhaupt een kerk binnen te treden als overheid. Een reden om een kerkdienst te kunnen beëindigen zou bijvoorbeeld het betrappen op heterdaad van een strafbaar feit kunnen zijn. Bijvoorbeeld als een voorganger in een gebedshuis haat predikt en hiermee aanzet tot haat of discriminatie, maar zelfs in zo'n geval zou iemand sneller achteraf aangehouden worden."

"Voor samenkomsten buiten kerken kunnen op basis van de Wet openbare manifestaties wel voorschriften en beperkingen worden gesteld: altijd om wanordelijkheden te voorkomen, in het belang van de afhandeling van verkeer of in het belang van de volksgezondheid. Zo worden er bijvoorbeeld voorschriften voor de verkeersveiligheid gesteld bij het organiseren van een processie", legt de hoogleraar uit.

Toch is de genezingsdienst van De Wal in de kerk Praise in Tilburg vrijdagavond beëindigd. De gemeente ziet de dienst als evenement en beroept zich op de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Daarin heeft de burgemeester wel bevoegdheden om evenementen te beëindigen.

Wil je horen hoe het eraan toe gaat bij de genezings- en bevrijdingsdiensten? Luister dan hier de podcast Op Hoop van Zegen. In de nieuwe aflevering praten we  je bij over de gebeurtenissen van afgelopen weekend en helpen we je de geloofsleer van Frontrunners over seksuele onreinheid beter begrijpen.

Mogen kerkdiensten alleen in een kerk gehouden worden? 
"In beginsel mag een kerkdienst overal worden gehouden. Het is meer een kwestie of een religieuze organisatie of persoon kan beschikken over een daarvoor geschikte en bestemde ruimte. Voor kerkgenootschappen of religieuze organisaties met hun kerken, synagogen en moskeeën is dat doorgaans geen punt. Voor kleinere en onbekende organisaties is dat meestal lastiger. Als een religieuze organisatie gebruikmaakt van een ruimte op een manier die overduidelijk in strijd is met een bestemming, zoals kantoorruimte of horeca dan is het logisch dat zo’n organisatie daarin geen diensten mag houden. Tegelijkertijd zijn er veel gebedshuizen of andere locaties die een maatschappelijke bestemming hebben in omgevings- of bestemmingsplannen. Er zijn bijvoorbeeld migrantenkerken die zelf geen locatie hebben en gebouwen of ruimtes daarvoor huren." 
 
Mag alles in een kerkdienst gezegd worden? 
"De grenzen van de vrijheid van godsdienst en meningsuiting zijn heel ruim, maar niet oneindig. Als er sprake is van een strafbaar feit kan een voorganger of volgeling gestraft worden, bijvoorbeeld bij het aanzetten tot haat of discriminatie. De drempel om tot een vervolging en berechting te komen is wel heel hoog, zeker zodra bepaalde uitlatingen zijn ingebed in de godsdienstige context zoals een preek gebaseerd op een Heilig boek." 
 
Zou een nieuwe wet tegen homogenezing de praktijken van De Wal strafbaar kunnen maken? 
"Een wetsvoorstel strafbaarstelling conversiehandelingen ligt nog in de Eerste Kamer. Als de wet er komt, zou een strafrechter uiteindelijk kunnen oordelen over de strafbaarheid van de praktijken van De Wal. Maar ook hier geldt dat de religieuze context er toe doet. De voorgestelde wet is heel nauwkeurig omschreven en kent een hoge drempel, waaraan voldaan zou moeten worden voor de strafbaarheid. Een pastoraal gesprek over iemands seksuele identiteit of gerichtheid betekent bijvoorbeeld nog niet dat het een handeling is waarmee iemand daarvan af wordt gebracht."

"Daarnaast staan er in de Koran, Thora en Bijbel nu eenmaal teksten over homoseksualiteit die niet iedereen deelt, maar dat hoeft natuurlijk ook niet. Het is wel een bepaalde religieuze context waar een rechter rekening mee houdt bij de boordeling van uitlatingen en gedragingen. Dat is ook een gevolg van de pluriformiteit van de samenleving, dat iedereen anders over iets mag denken en zich daarover mag uitspreken, ook als dat anderen schokt of kwetst. Niettemin is het natuurlijk wel zo fijn om een beetje rekening te houden met elkaar en respect te hebben voor elkaar."