Gebedsgenezer Tom de Wal had grootse plannen voor een religieus centrum in Dussen, totdat hij er eind 2024 zélf de stekker uittrok. Buurtbewoners vonden de timing opvallend en maakten zich zorgen. Ze vreesden dat er een spelletje werd gespeeld op het gemeentehuis en dat het plan met wat aanpassingen alsnog zou doorgaan. De vraag rees: hoe ging de gemeente Altena écht om met de vergunningsaanvraag?  

Via de Wet openbare overheid (Woo) kreeg Omroep Brabant inzicht in ruim driehonderd documenten van de gemeente Altena rond Tom de Wal en zijn religieuze organisatie Frontrunners Ministries. De documenten zijn van de periode april 2024 tot en met augustus 2025.  

'Politiek gevoelig' 
De gemeente is er maar druk mee, dat is duidelijk: veel ambtenaren van verschillende afdelingen zijn erbij betrokken en De Wal is vaak onderwerp van gesprek. In meerdere stukken is te lezen dat ze het plan (zie kader) als 'politiek gevoelig' zien. De gemeente heeft niet alle kennis in huis en om er zeker van te zijn dat ze geen fouten maakt, daarom wint ze advies in van externe adviesbureaus.  

Ambtenaren zijn kritisch op het plan, zo blijkt uit mailcontact. 'Allereerst is het de vraag of een evenementenhal met 350 parkeerplaatsen past in het kleinschalige karakter van onze dorpskernen in Altena. Ik proef hier enige strijd met onze omgevingsvisie'. 

Ook blijkt dat ze het dossier van Frontrunners als een probleemdossier zien. 'Ik heb het ook even heel druk met (andere) probleemdossiers'. Ze bereiden zich voor op drukte, met een cynische ondertoon: 'Het is ook maar even afwachten wanneer de bewoners en de media de nieuwe stukken in willen zien. Het wordt een leuke periode'.  

Twijfels over horecabestemming 
In oktober 2024 wordt een spoedoverleg gepland, zo is in kapitalen te lezen in een uitnodiging. Er wordt een speciale groep opgericht die wekelijks gaat overleggen over het dossier De Wal.  

Ambtenaren uitten hun zorgen in onderlinge mails. 'Meer en meer krijg ik het gevoel, de overtuiging dat het niet alleen gaat om een evenementencentrum, maar om een religieuze organisatie die huisvesting zoekt om aanverwante activiteiten te organiseren', zo is te lezen.  

De ambtenaar twijfelt of het nieuwe pand past bij de horecabestemming die het terrein nu heeft. 'De vraag die zich voordoet is of dit wel past binnen de bestemming horeca (deels bedrijventerrein) en of de bestemming maatschappelijk, vergelijkbaar met andere kerken, niet meer op zijn plaats is'. Vervolgens vraagt de ambtenaar zich af: 'Is de gemeente bereid de bestemming van de locatie te wijzigen. Zo nee, waarom niet?'.  

'Moeite met de rekensom' 
Omwonenden uitten eerder aan Omroep Brabant hun zorgen dat er te weinig parkeerplaatsen zouden zijn voor alle bezoekers. Een ambtenaar sluit zich hierbij aan. Volgens hem zijn er 2000 bezoekers in het gebouw wanneer alle activiteiten tegelijk plaatsvinden: 'Theoretisch past dat wel in 400 auto's, maar in de praktijk lijkt me dat erg onwaarschijnlijk'. 

De ambtenaar zou het niet verbazen als dit voor overlast kan zorgen. 'Nogmaals: ik ben geen verkeerskundige, maar ik heb wat moeite met de rekensom'. Ook een extern adviesbureau sluit zich hierbij aan, zo is te lezen.

In het plan van Frontrunners staat dat het religieuze centrum een voorziening is die bijdraagt aan de leefbaarheid van Dussen. Het extern adviesbureau noemt dit te kort door de bocht. 'Wij hebben er twijfels dat dit plan kan bijdragen aan de leefbaarheid, gezien de grootschaligheid van het plan ten aanzien van het dorp'. 

Advies: 'weigeren' 
Op 3 december 2024 is Frontrunners bij de gemeente om het plan te bespreken. Na afloop stellen ambtenaren een advies op voor het college, zodat zij de knoop door kunnen hakken. Het advies is om de aanvraag te weigeren.

In het vertrouwelijke document is te lezen dat er op meerdere punten een negatief advies is uitgebracht, onder andere omdat er nog aanvullende stukken ontbreken. De Wal had sinds januari 2024 de kans om die documenten aan te leveren.   

Verderop is te lezen dat het plan niet voldoet aan de bestemmingsplanregels, 'omdat het plan voorziet in het aanbieden van diverse activiteiten, zoals een bijbelschool, trainingen, congressen en conferenties'. Daarna staat dat alleen het organiseren van congressen en conferenties is toegestaan in de bestemming 'Horeca', omdat het onder een evenement valt.  

De gemeente liet na vragen van Omroep Brabant weten dat de bijbelschool die De Wal momenteel in het voormalige partycentrum houdt wel is toegestaan, omdat de gemeente het ziet als een bijeenkomst.  

'Dit verbaast mij' 
Een aantal dagen na de omgevingstafel lag het besluit om de aanvraag te weigeren al klaar. Ook de raadsinformatiebrief, om de gemeenteraad op de hoogte te stellen, was al af. Tijdens de collegevergadering op 17 december zou het college de stukken beoordelen.  

Zover kwam het niet. Op 12 december belt Frontrunners naar de gemeente om te laten weten dat ze de vergunningsaanvraag gaan intrekken. Na het gesprek van 3 december hebben ze er geen vertrouwen meer in dat de ze de vergunning nog gaan krijgen.

Voor de verantwoordelijke wethouder, Shah Sheikkariem komt dit onverwachts, zo schrijft hij in een mail: 'Dit verbaast mij. Ik denk nog even na over het vervolg en kom er snel op terug'. Frontrunners geeft bij de gemeente aan erop te vertrouwen dat het college bereid is om verder in gesprek te gaan om alsnog tot een 'vergunbare situatie te komen'. Een ding wordt uit alle documenten duidelijk: de plannen van de gebedsgenezer houden de gemeente en omwonenden maanden later nog steeds bezig. 

Op onze dossierpagina lees je alle verhalen over de omstreden gebedsgenezer Tom de Wal.

Journalisten van Omroep Brabant bezochten eerder diensten van de religieuze organisatie van Tom de Wal, je hoort hun ervaringen in de podcast Op hoop van zegen hier: