Grootste drugsput van Europa in Halsteren is na 5 jaar werken weer schoon
De schoonmaak van de grootste dumpplek van drugsafval in Europa, de 'drugsput' op de Brabantse Wal in Halsteren, is bijna klaar. De drugsput werd in 2021 per toeval ontdekt, daarna moest de gigantische plek worden schoongemaakt. Nu, vijf jaar later, is de drugsput zo goed als schoon. 'Een groot gat in de natuur én de portemonnee', zo noemt de provincie Noord-Brabant de plek op de Brabantse Wal.
Het afgelopen jaar is de giftige grond is afgegraven en het grondwater is gezuiverd. De provincie blijft nog minimaal één jaar monitoren en meten of de natuur het zelf aan kan. Want nu het opruimwerk door de mens klaar is, moeten micro-organismen het laatste beetje werk gaan doen.
Met DNA-technieken kijken experts welke bacteriën hun werk doen. Maar voordat het weer is zoals vroeger ben je een generatie verder. 'Het zal nog tientallen jaren duren voordat hier weer het bos vol leven staat', meldt de provincie Noord-Brabant woensdagmiddag in een persbericht.
Drugskartel
Wie er precies verantwoordelijk is voor de megadrugsdump is nooit opgehelderd, maar het was in ieder geval een Zuid-Amerikaans drugskartel dat er actief was. In 2020 werd in een loods aan de rand van de heuvel cocaïne verwerkt. De politie ontdekte in de grote Encrochat-hack chats over die plek.
Toen de politie daar begin 2021 binnenviel, was er niemand meer. Het bleek een verlaten werkplaats. Die was wel een tijdje gebruikt nadat een cocaïne-wasserij bij het Zeeuwse Poortvliet was ontploft.
Toen de politie het lege lab onderzocht, ontdekte een boswachter de verborgen dumpplek. De verbazing en afschuw waren enorm. De plek lag bij een waterwingebied en in een Natura-2000-zone. Er was even paniek door de dreigende kosten, maar provincie en Rijk sprongen bij. Onderzoek op onderzoek volgde, meting na meting.
- Drugsput Brabantse Wal en de boswachter kort na de ontdekking (foto: Willem-Jan Joachems).
In 2023 werden vierhonderd bomen op en rond de heuvel gekapt. 5000 kubieke meter grond werd weggegraven. Dat was nodig om de 1200 kuub sterk vervuilde grond veilig te kunnen verwijderen. Bijna de helft daarvan is ook echt verwijderd. Het zand is afgevoerd naar een gespecialiseerd bedrijf in Moerdijk.
Er ontstond een acht meter diepe krater met een oppervlak van tweeduizend vierkante meter. Het leek een bouwput voor een flat.
Daarna volgde schoonmaak van ruim 6000 kubieke meter vervuild grondwater. Experts konden 750 kilo pure en giftige drugsgrondstoffen uit de grond filteren. Daarna is in de put schone grond gestort en lijkt de heuvel weer terug, net als vroeger.
Rogge gezaaid
"We hebben afgelopen najaar rogge gezaaid om het bodemleven te stimuleren en planten dit voorjaar een eerste boom", zegt boswachter Erik de Jonge van Brabants Landschap. "Zodra de bodem het weer aan kan, willen we mooi gemengd bos gaan planten."
Volgens De Jonge 'komt er een moment dat er weer vogels in de boomtoppen broeden en reeën liggen te rusten in de dekking': "De natuur is veerkrachtig genoeg om zelfs op deze plek weer te herstellen. De komende jaren zullen we monitoren hoe het herstel op de voormalige drugsput verloopt."
Bekijk 'Misdaad Uitgelegd' over de drugsput:
Zes dumpplaatsen in Brabant, nachtmerrie voor overheden
Halsteren is de grootste dumpplek ooit. Maar er lopen meer schoonmaakprojecten op drugslozingsplaatsen. Die zijn in Rijsbergen, Deurne, Someren, Boxtel en Baarle-Nassau.
Het is voor overheden een nachtmerrie. "Voor de sanering van zes locaties waarvoor wij als provincie Noord-Brabant op dit moment verantwoordelijk zijn, hebben wij al 6,8 miljoen euro ontvangen van onze Rijksoverheid. Dat is belastinggeld waar we ook andere problemen in onze maatschappij mee hadden kunnen aanpakken. En dat zijn alleen nog maar de kosten voor de zes grootste locaties in Brabant waarvoor wij als provincie aan de lat staan", zegt de Brabantse gedeputeerde Hagar Roijackers.
“Drugsafvallozingen zijn slecht nieuws. Slecht nieuws voor mensen, dieren en planten. Het is dus belangrijk om dit soort lozingen zo snel mogelijk op te sporen en te stoppen." Roijackers benadrukt dat ieder slachtoffer om hulp kan vragen.
Provincie en Rijk ondersteunen de schoonmaakoperaties. Maar de kosten zijn geheim. In het geval van Halsteren wijst alles er op dat het om vele honderdduizenden euro's gaat en mogelijk meer dan een miljoen.
Het is opvallend dat er na 2023 geen grote drugsdumpplekken meer zijn ontdekt in Brabant. Ook het aantal drugsdumpingen daalt. Een goede verklaring is er niet.