De wens van het gemeentebestuur om Moerdijk op te heffen is al sinds 11 november bekend, maar vier maanden later overheerst voor veel inwoners nog steeds onzekerheid over de toekomst van hun dorp. Dat werd donderdag weer duidelijk tijdens een rondetafelgesprek met Kamerleden in Den Haag. Zelfs de vraag 'Kan het dorp toch niet blijven?' werd hier weer op tafel gelegd. 

Het doel van het gesprek was inwoners, ondernemers en lokale bestuurders de gelegenheid te geven om aan Tweede Kamerleden duidelijk te maken wat ze van hen nodig hebben. Eén zaak staat duidelijk bovenaan dat lijstje: duidelijkheid. Bewoners en ondernemers maakten daarnaast van de gelegenheid gebruik om hun hart te luchten.

Foute boel
"Een donkere dag", zo omschrijft Jeroen de Visser, inwoner van Moerdijk die 11e van de 11e. Wat als een normale bijeenkomst werd aangekondigd, bleek vele malen ernstiger te zijn, zo werd duidelijk toen Visser aankwam bij het dorpshuis: "Je komt binnen en je ziet het voltallige college met beveiligers. Zulke avonden hebben wij nooit in het dorpshuis. Je weet dan dat het foute boel is."

Dat uit de uitnodiging geen enkele urgentie bleek, stoort hem. "Sommige mensen hebben het zelfs laten schieten, want een week eerder hadden we ook al zo’n bijeenkomst gehad." Hij noemt het besluit dat die dag gepresenteerd werd een totale verrassing, en het proces er naartoe gehaast en 'niet zorgvuldig'.

Sinds die avond is er veel gebeurd. Zo zijn er bewoners die al vertrokken zijn uit Moerdijk. Een van hen is Raoul Nuijten. "Op twintig april krijg ik de sleutel van mijn nieuwe woning in een andere woonplaats", zegt hij.

De situatie zorgt volgens hem voor een tweedeling in het dorp, met blijvers en vertrekkers. Hij pleit voor het leefbaar houden van Moerdijk voor wie daar voorlopig woont en wil een passende vergoeding voor vertrekkers. "Ook bijkomende kosten zouden vergoed moeten worden, zoals overdrachtsbelasting. In mijn ogen is dat een heel redelijke vraag."

Die verdeling van het dorp ziet ook Albert Lankhuijzen. Bij elke keuze vraagt hij zich af: waar ligt mijn toekomst en hoe gaan we verder? “We zijn in een gijzeling terechtgekomen. Er is een bom gedropt, en nu?”

Wat de onzekerheid ongetwijfeld vergroot, is dat ook de vraag of het opheffen van Moerdijk wel nodig is weer wordt besproken. Zo stelt Boris Schellekens van denktank SOMO voor om de olieraffinaderij in Rotterdam op te heffen om ruimte te maken voor de energietransitie die nu bij Moerdijk gepland is.

Niet in de positie om te weigeren
Henk Vermeer van BBB wil weten waarom het gemeentebestuur niet tegen de plannen is opgetreden. "U had kunnen zeggen: 'no way'", zo geeft hij aan. Volgens wethouder Dingemans was dat geen optie: veel plannen lopen al, en er ligt een concrete opgave van het Rijk waaraan Moerdijk moet voldoen. "We zijn niet in de positie om dit te weigeren." Jimmy Dijk van de SP vroeg zich af of men zich wel realiseerde hoe ingrijpend het opheffen van een dorp eigenlijk is.

De komende maanden willen zowel de provincie als het Rijk een besluit nemen over de toekomst van Moerdijk. Wat wethouder Dingemans betreft, hadden ze dat eigenlijk al in december vorig jaar moeten doen, zoals afgesproken was.

Hij benadrukt dat hij 'zeker niet’ tevreden is over hoe dat is gelopen. "Ik had de inwoners het liefst, naast de duidelijkheid, meteen de zekerheid en het perspectief geboden", licht hij toe. "Als ik daarop terugkijk, vind ik het echt vreselijk dat we die drie niet in één keer hadden kunnen geven."

‘Genaaid’
Burgemeester Moerkerke van Moerdijk sprak zich eerder ook al uit over de gang van zaken. Hij gaf aan zich 'genaaid' te voelen door de provincie en het Rijk. "Twee partijen hebben zich niet aan afspraken gehouden. Als ze op 1 juni weer gaan uitstellen, weet ik niet of ik wel verder wil", zei hij onlangs in de talkshow Spraakvermaak in Terheijden.

Hier lees je alle verhalen over het verdwijnen van het dorp Moerdijk.