Maker 'Bolle Jos' graffiti geeft uniek kijkje in zijn nachtelijke werkwijze
Begin februari reed een Bolle Jos-trein het station van Eindhoven binnen. De maker van deze graffiti, een bekend figuur in de scene, noemt zichzelf Seyar* of Mr. Whole Car. Zijn identiteit houdt deze rasechte Brabander angstvallig geheim, want wat hij doet is volstrekt illegaal. In zijn jonge jaren kostte het hem een celstraf van vijf maanden. Omroep Brabant ging een nachtje mee op pad in wat voelde als een militaire operatie. Deel één van een drieluik over die bijzondere nacht.
22:30 uur
Het miezert op de verlaten carpoolplaats waar we met de graffiti-schrijver afgesproken hebben. Twee appjes: 'Heb je een ander nummer geappt.' en 'Ben 20 minuten later.' Ze maken de sfeer alleen maar geheimzinniger, want we gaan iets illegaals doen. 'Wat gaat er allemaal gebeuren?'
Dan arriveert een busje met vier mannen. Een joviale man genaamd Seyar stapt uit, geeft een hand en zegt: "We gaan naar het buitenland." Hij ziet de geschrokken blik in de ogen van de verslaggever. "Het is maar anderhalf uur rijden en daar is het droog." Verbluft stappen we in en vertrekken.
01:00 uur
Na ruim twee uur rijden hebben we de bestemming bereikt. Alsof het een militaire operatie betreft, stappen we op een verlaten plek achter het rangeerterrein uit. Nu pas wordt duidelijk waarom Seyar drie maten heeft meegenomen. Twee van hen zijn checkers of spotters. Zij worden rondom het station op de uitkijk gezet. "Niet appen, maar bellen als je de popo (politie, red.) ziet", spreekt Seyar streng tot zijn spotters.
Nog voor de groep het in de gaten heeft, verdwijnt Seyar om de plek te verkennen waar de treinstellen staan. We wachten gespannen een kwartier. Naast ons liggen drie zware boodschappentassen vol spuitbussen en een uitschuifbare ladder. Gelukkig is het droog en niet te koud voor februari.
Het rangeerterrein blijkt verrassend eenvoudig te bereiken. Geen hekken of afrastering. We lopen zo het terrein op. De eerste illegale daad: het betreden van een spoorwegterrein, wat strafbaar is.
"Dit is de 'Champions League' onder de graffiti."
De vierde handlanger, Mosa*, is een jonge vriend die helpt bij het zetten van de graffiti op het treinstel. Ze beginnen met het aanbrengen van de ondergrond. De specialiteit van Seyar is whole cars (volledig rijtuig beschilderen, red.), wat hij zelf de 'Champions League' onder de graffiti noemt. Het kost veel meer tijd om een compleet rijtuig vol te schrijven dan alleen maar een panel piece (graffiti tussen twee ramen, red.) te zetten. Met alle bijbehorende risico's van betrapt worden.
Daarom draagt hij ook de bijnaam 'Mr. Whole Car'. Een rijtuig volschrijven kost tussen de dertig en veertig spuitbussen. "Hier gaan er meer op omdat we hem eerst helemaal inkleuren. Is eigenlijk van de zotte", zegt hij terwijl hij met de zoveelste spuitbus rammelt.
Mosa zet de ladder tegen het treinstel en trekt een blauwe vlak over de volle 27 meter lengte van de wagon. Hij gaat ladder op, ladder af. Seyar is blij dat hij op zijn leeftijd op de grond kan blijven en spuit er een paars vlak onder. Daaronder komt weer een gele baan. Alles in het donker. Het oranje licht van een lichtmast even verderop is net te zwak. "Normaal parkeren ze die treinstellen net iets dichter bij die lamp." De duisternis beschermt ze tegen mogelijke beveiligers. Wat er op de trein moet komen te staan, blijft het eerste anderhalf uur nog een geheim.
"Graffiti heeft geen grenzen, religie of kleur. Het is een lifestyle, het stroomt door je aders."
01:45 uur
De telefoon gaat. "Zet die lamp uit!", roept Seyar tegen de verslaggever. Even is er paniek. Een van de checkers wordt op straat aangesproken door de politie. In de spraakverwarring lijkt het alsof de spotter is opgepakt, maar dat blijkt even later toch niet zo te zijn. Seyar en Mosa verbergen zich tussen twee treinstellen om niet ontdekt te worden. Ze weten maar al te goed dat ze iets doen wat niet mag.
Als de politie verdwenen is, gaan Mosa en Seyar weer aan het werk. In de stilte van de nacht klinkt het bijna serene geluid van sissende spuitbussen en het geschuifel tussen de kiezels. Er wordt nauwelijks gepraat, meer dan "Geef die rooie eens", wordt er niet gezegd. In trance werkt Seyar urenlang door. Drink- of plaspauzes zijn er niet bij. Wat er zo mooi is aan graffiti? "Graffiti heeft geen grenzen, religie of kleur. Het is een lifestyle, het stroomt door je aders", vertelt Seyar.
Is Seyar een kunstenaar of een crimineel? En hoe loopt het nachtelijke avontuur af? Dat lees je in deel twee en drie die later vandaag gepubliceerd worden.
*De echte naam van Seyar en Mosa zijn bij de redactie van Omroep Brabant bekend.
Deel 2: Kunstenaar of crimineel? Seyar spoot 600 treinen vol met graffiti
Deel 3: De verf van de 'Trumptrein' is nog niet droog of de bommen vallen op Iran
