Begin februari reed een Bolle Jos-trein het station van Eindhoven binnen. De maker van deze graffiti, een bekend figuur in de scene, noemt zichzelf Seyar* of Mr. Whole Car. Zijn identiteit houdt deze rasechte Brabander angstvallig geheim, want wat hij doet is volstrekt illegaal. In zijn jonge jaren kostte het hem een celstraf van vijf maanden. Omroep Brabant ging mee op een nachtelijk avontuur met deze anonieme kunstenaar. Of is Seyar toch een crimineel? Deel twee van een drieluik over die bijzondere nacht.

De reeks verhalen begon zondagmorgen met een afspraak op een verlaten carpoolplaats. Het eerste deel eindigde 's nachts rond twee uur met een bezoek van de politie. 

03:10 uur
"Kut, die R en die M zijn te klein." Inmiddels is Seyar begonnen met het schrijven van de letters op het rijtuig. Als jongen zag hij de documentaire Style Wars. Hij was gelijk verkocht. "Ik wist helemaal niet wat graffiti was, maar toen ik dat zag ben ik meteen begonnen." De met graffiti bedekte metro's in New York uit de jaren tachtig werden zijn grote inspiratiebron.

Met zijn gezicht verborgen achter een clownsmasker werkt hij aan zijn kunstwerken. Niet alleen om niet herkend te worden door de autoriteiten, maar ook om de mythevorming rond zijn identiteit in stand te houden. Net als bij de inmiddels wereldberoemde kunstenaar Banksy, van wie ook niemand weet wie hij is. "Mijn identiteit is niet belangrijk, mijn naam is belangrijk."

Niemand vulde zoveel treinstellen als Seyar. Hij schreef er sinds begin jaren tachtig bijna 600 vol. "Ik denk dat ik nu op 590 whole cars (volledig rijtuig beschilderen, red.) zit." Veel van zijn whole cars haalden het nieuws. Zoals die van Bolle Jos, die begin februari te zien was. De reacties waren deze keer opvallend positief. "Normaal zijn die alleen maar negatief."

Dat steekt Seyar diep vanbinnen. "Als ik de Mona Lisa op een Parijse metro spuit, zetten ze me vast. Maar hangt-ie in een museum, dan is het een kunstwerk. Dat is dubbel."

Trots is hij zeker op zijn werk. Zijn meest bekende whole car was de 'I can't breathe-trein' over de Amerikaan George Floyd, die door politieagenten werd verstikt. "Die was overal te zien. Zelfs op CNN."

Seyar is ondertussen bezig met het gezicht van Donald Trump. Met korte, dunne streepjes verschijnt het gezicht van de Amerikaanse president op de wagon. Laagje voor laagje. Met af en toe een blik op zijn telefoon, waar een spotprent van Trump te zien is. Hier is een kunstenaar aan het werk.

Kunst of niet, wat hij doet is illegaal. Hij kent de risico's. "Ik ben vroeger vaak genoeg gepakt." Vandaar dat hij al jaren uiterst voorzichtig te werk gaat, spotters op de uitkijk zet en zijn operaties zorgvuldig plant.

Als negentienjarige draaide hij voor vijf maanden de cel in. Het is geen periode waar hij met veel plezier aan terugdenkt. "Ik vraag me wel eens af hoe mijn leven eruit had gezien als ik niet had gezeten. Je leert daar dingen die je normaal niet leert. Maar goed, van die kwajongensstreken ben ik afgestapt, want dat bracht niks. Het duurde efkes voor ik iets leerde. Ik moest eerst voelen." Een 'normale' baan zat er daarna niet meer in. "Een baan? Ik heb een racebaan."

Toch veroorzaakt zijn kunst wel degelijk schade. Treinen moeten worden schoongemaakt en uit de dienstregeling gehaald. Een woordvoerder van de NS laat weten dat in 2025 voor 107.000 vierkante meter aan graffiti – zo'n vijftien voetbalvelden – van treinen werd verwijderd. Oftewel duizend rijtuigen. Een jaarlijkse kostenpost van twaalf tot vijftien miljoen euro.

Veel te veel geld volgens Seyar: "In België kost het 22 euro om een trein schoon te maken. In Nederland 27 euro en in Duitsland 36. Fabrikanten hebben een soort antigif. Ze wassen er met een middeltje overheen en in mum van tijd is het eraf. Als we nou met autolak zouden spuiten, hadden ze wel een probleem gehad. Maar dat doen we niet. Ze zijn niet onze vijanden."

Hoe het nachtelijke avontuur in het buitenland afloopt lees je in deel drie van dit drieluik dat later vanmiddag gepubliceerd wordt.

*De echte naam van Seyar en Mosa zijn bij de redactie van Omroep Brabant bekend.

Lees hier deel drie: De verf van de 'Trumptrein' is nog niet droog of de bommen vallen op Iran