Een gemeenteraadslid uit Steenbergen stal voor 82.000 euro van zijn baas. Voor de fraude werd hij in december veroordeeld tot 120 uur taakstraf en hij moet het geld terugbetalen. Desondanks is hij bij de komende gemeenteraadsverkiezingen gewoon verkiesbaar. Wat mag je als raadslid wel en niet doen? En hoeveel krijg je als raadslid eigenlijk betaald? We geven antwoord op deze andere vragen.

Heb je een strafblad, dan mag je gewoon raadslid worden. De vereisten voor het raadslidmaatschap verhinderen dat namelijk niet. Het is aan een politieke partij de keuze om iemand met een strafblad wel of niet op de kieslijst te zetten. Raadsleden hoeven ook geen Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) te laten zien als ze gekozen zijn, terwijl dit voor wethouders bijvoorbeeld wel verplicht is.

Wat mag wel/niet als raadslid?
Raadsleden zijn verplicht openbaar te maken welke andere functies zij vervullen, om belangenverstrengeling te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan bestuurlid bij de plaatselijke voetbalvereniging of dat je werkzaam bent bij een woningcorporatie die ook actief is in de gemeente waar je raadslid bent.

Tijdens een raadsvergadering mogen raadsleden niet deelnemen aan het debat én de stemming over onderwerpen die het raadslid persoonlijk aangaan of waarbij hij/zij als vertegenwoordiger betrokken is. Alleen ligt de keuze om deze afweging te maken bij het raadslid zelf. Het is aan het raadslid dus om te bepalen of het integer is om aan een debat of stemming deel te nemen of niet.

Hoe word je eigenlijk raadslid?
Heb je interesse om politiek actief te worden en je in te zetten voor de gemeenschap? Of voel je je niet gesteund door de huidige politieke partijen in jouw gemeente? Dan kun je als burger raadslid worden. Het klinkt misschien makkelijker gezegd dan gedaan, maar de voorwaarden waaraan je moet voldoen om raadslid te worden zijn redelijk overzichtelijk.

Je bent minimaal18 jaar oud en je woont in de gemeente waar je raadslid wilt worden. En je mag bijvoorbeeld geen minister, burgemeester, wethouder of bestuurder bij de provincie zijn. Ook mag je niet werken als ambtenaar bij de gemeente waar je raadslid wilt worden. 

Voldoe je aan bovenstaande voorwaarden, dan moet je zorgen dat je op een kieslijst komt te staan. Je kunt je hiervoor aansluiten bij een bestaande politieke partij uit je gemeente, of je begint zelf een nieuwe partij. En dan is er nog één stap. Je moet natuurlijk tijdens de gemeenteraadsverkiezingen gekozen worden. Dit gebeurt als jouw partij voldoende zetels haalt, of je krijgt genoeg voorkeurstemmen om in de raad te komen.

Hoeveel tijd kost het om raadslid te zijn?
Raadslid zijn is geen fulltime baan. Je doet het naast je reguliere werk. Het zorgt dus voor een flinke belasting in je privé- en eventuele gezinsleven. Gemiddeld zijn raadsleden zo'n twintig uur in de week bezig met raadswerk. 

Denk dan aan het voorbereiden van vergaderingen (dossiers lezen en je onderwerpen eigen maken). Het bijwonen van raads- en commissievergaderingen. Daarnaast nemen raadsleden ook deel aan (gemeentelijke, regionale en provinciale) overleggen, bezoeken ze organisaties en instellingen en gaan ze vaak in gesprek met inwoners van hun gemeente over zaken die zij belangrijk vinden.

Wat verdient een raadslid?
Raadslid zijn is geen vrijwillige hobby. Je krijgt als raadslid voor je werk in de gemeenteraad weldegelijk betaald. De vergoeding die raadsleden krijgen zijn landelijk vastgelegd en zijn afhankelijk van hoe groot een gemeente is (ziet tabel hieronder). Dit varieert in 2026 van zo'n 1300 euro (bruto) voor de kleinste gemeenten tot ruim 2600 euro (bruto) voor een raadslid in de grootste stad van Brabant: Eindhoven.

Hier lees je alles over de gemeenteraadsverkiezingen 2026 in Brabant.