Bezuinigingen hangen als donkere wolk boven Moerdijk in Moerdijk

Het verdwijnen van het dorp Moerdijk voor een nieuw energiestation is veelvuldig in het nieuws geweest het afgelopen jaar, maar dat is niet de enige worsteling van de gelijknamige gemeente. Moerdijk verwacht een tekort van 1,2 miljoen euro in 2028 en heeft nog geen bezuinigingen in beeld gebracht om dat tekort op te vangen. Broodnodige investeringen komen daardoor in gevaar.

Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 werd de coalitie gevormd door de VVD, Moerdijk Lokaal en Onafhankelijk Moerdijk. In juli 2024 zegde Onafhankelijk Moerdijk het vertrouwen op in de huidige coalitie. Wethouder Jack van Dorst van die partij stapte al eerder op, omdat hij de ‘politieke spelletjes’ beu was. Uiteindelijk werd er een nieuwe coalitie gevormd met Burger Belangen Moerdijk/BBB als extra partij.

Woningbouw
In de gemeente Moerdijk zijn er deze bestuursperiode 639 nieuwe woningen bijgekomen, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Maar er zijn ook 95 woningen verdwenen, bijvoorbeeld vanwege sloop. Uiteindelijk zijn er onderaan de streep 550 woningen bijgekomen.

“We beoordelen deze prestatie als goed. Het jaarlijkse gemiddelde van het aantal gerealiseerde woningen ligt structureel hoger dan in voorgaande jaren", zegt de gemeente erover.

Volgens de woordvoerder heeft Moerdijk stappen ondernomen om de woningbouw te versnellen. Zo zijn er meer ambtenaren om te werken aan de woningbouw en besteedt de gemeente meer tijd aan participatietrajecten met omwonenden. De hoop is dat lange juridische procedures daarmee kunnen worden voorkomen.

Opvang asielzoekers
Volgens de landelijke overheid zou Moerdijk 195 asielzoekers moeten opvangen, maar het is onbekend hoeveel asielzoekers de gemeente daadwerkelijk moet opvangen. Moerdijk werkt namelijk samen met andere gemeenten in de regio De Markiezaten, waarin de opvang van asielzoekers wordt verdeeld.

Deze regio’s hebben tot eind dit jaar de tijd om de opgave te verdelen. Dan wordt duidelijk hoeveel asielzoekers er in welke gemeenten opgevangen moeten worden. Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie zei onlangs dat hij eerst in gesprek wil en dat er niet meteen wordt gedreigd met maatregelen richting gemeenten.

Bereikbaarheid
Het verbeteren van de bereikbaarheid en mobiliteit was een van de speerpunten van de huidige coalitie, die wilde dat er in deze bestuursperiode een noordelijke randweg langs Zevenbergen zou komen. Die werkzaamheden zijn nog gaande, het is de bedoeling dat de weg voor de zomer van 2027 opgeleverd is. Tussen Port of Moerdijk en Logistiek Park Moerdijk werd een weg aangelegd voor uitsluitend vrachtverkeer.

Ook wilde het college het openbaar vervoer verbeteren. Zo moesten er betere verbindingen komen tussen het stationsgebied van Lage Zwaluwe en de gemeente. Dat resulteerde in juli 2025 in een busverbinding op werkdagen tussen het station en industrieterrein Moerdijk. Voorheen was het industrieterrein alleen met de auto en fiets bereikbaar.

Niet alle projecten over het verbeteren van de bereikbaarheid lopen soepel. Het plan voor een randweg bij Klundert is er een van lange adem. De weg stond hoog op het lijstje in het bestuursakkoord, maar het plan stuitte op tegenstand van agrariërs waarvan de gemeente grond nodig heeft. In oktober afgelopen jaar heeft de Raad van State alle bezwaren van tafel geveegd. Het project wordt nu verder voorbereid.

Investeringen in gevaar
Tussen gemeenten en de landelijke overheid is al jarenlang discussie over geld. Aanvankelijk zou de landelijke overheid vanaf 2026 veel minder geld geven aan gemeenten voor de taken die ze moeten uitvoeren, maar na dreigende rechtszaken is dat twee jaar opgeschoven naar 2028.

In dat jaar verwacht Moerdijk een tekort van ruim 1,2 miljoen euro en in 2029 een tekort van 800.000 euro. Door de tekorten komen investeringen in gevaar. De gemeente verwacht dat er grote investeringen nodig zijn voor de scholen, sportgebouwen, zwembaden, wegen en woningbouw.

Het is nog maar de vraag waar de gemeente die investeringen van gaat betalen. Mogelijk kan een deel van de investeringen betaald worden van geld dat de gemeente heeft gekregen van de landelijke overheid, ter compensatie voor de energieparken die in de gemeente komen.

Bezuinigingen
Moerdijk heeft nog geen bezuinigingen in beeld gebracht of doorgevoerd om de tekorten op de lange termijn op te vangen. Andere Brabantse gemeenten hebben die moeilijke keuzes al wel gemaakt of in beeld gebracht.

Denk aan het bezuinigen op de huishoudelijke hulp, bijzondere bijstand, onderhoud aan wegen en het uitstellen van investeringen. Of het verhogen van de lokale belastingen. Moerdijk laat deze moeilijke keuzes volledig over aan de nieuwe gemeenteraad en de nieuwe coalitie.

De nieuwe gemeenteraad praat in het voorjaar over de begroting voor de komende jaren, praat dan ook verder over het verdwijnen van het dorp Moerdijk en de ontwikkelingen rondom Powerport.