Günay hoopt op vrijheid voor haar dochter na jaren gevangenschap in Turkije

Gisteren om 16:41 • Aangepast gisteren om 21:01

Moeder Günay Akkaya uit Etten-Leur leeft tussen hoop en vrees in afwachting van de strafzaak van haar 31-jarige dochter Bergün, die vastzit in Turkije. Bergün en haar zus Betül sloten zich in 2016 aan bij protestband Grup Yorum om muziek te maken, maar werden aangehouden en in verband gebracht met terrorisme. Aanstaande woensdag moet ze voor de rechter verschijnen en hangt haar misschien wel een levenslange gevangenisstraf boven het hoofd. Toch blijft de familie hoop houden. "Zonder hoop kunnen we niet leven", zegt moeder Günay. 

Profielfoto van Evie Hendriks
Geschreven door

"Er is een oorlog tussen mijn dochters en Turkije en het enige wat wij willen is vrijheid. Alleen zo kan ik het onder woorden brengen", beschrijft Günay de bizarre situatie waarin haar gezin al negen jaar leeft.  

Wat ooit begon als een muzikale droom voor de zusjes, is veranderd in een nachtmerrie. Dwarsfluitspeelster Betül Varan ging in 2016 naar Turkije om met Grup Yorum op te treden, een protestband die de Turkse overheid een doorn in het oog is.

Een jaar later komt haar jongere zus Bergün op bezoek in Istanbul. Ze is er pas drie dagen wanneer de politie een inval doet in het cultureel centrum van de protestband. Beide zussen worden gearresteerd en in verband gebracht met terrorisme. Volgens de Turkse aanklager heeft de muziekgroep banden met de DHKP-C, een extreemlinkse groepering die zowel de Turkse staat als de Nederlandse staat als terroristische organisatie beschouwt. 

Protestband

Grup Yorum is veertig jaar geleden opgericht. Het is een activistische folkband. Met hun muziek vragen ze aandacht voor onrecht en onderdrukking van bijvoorbeeld de Koerden. Ze zingen over ‘revolutie’. De groep heeft een grote schare fans en treedt ook geregeld buiten Turkije op. Twee jaar geleden stonden ze nog in TivoliVredenburg in Utrecht.

Betül krijgt een gevangenisstraf van tien jaar en zeven maanden. Die veroordeling zou volgens haar advocaat berusten op valse getuigenissen. Bergün wordt in eerste instantie vrijgesproken, maar mag het land niet verlaten. In de jaren die volgen wordt Bergün tien keer aangehouden en belandt ze meerdere keren voor langere tijd in de gevangenis. Inmiddels zit ze al anderhalf jaar in voorarrest. 

"De zaak wordt iedere keer uitgesteld en ze hebben geen enkel bewijs tegen haar. Ze wordt vastgehouden op basis van een leeg dossier", zegt Günay. De moeder kan één keer per week tien minuten bellen met een van haar dochters. De zusjes bellen elkaar ook één keer per week vanuit de gevangenis.

Hongerstaking
De zusjes leven in een benarde situatie in de gevangenis, maar houden nog altijd vast aan hun activistische ideeën. "Ze leven met drie mensen in een vochtige ruimte van tien vierkante meter. Ze moeten strijden voor alles wat ze willen. Als ze een boek willen, moeten ze in hongerstaking gaan om het te krijgen. Ze gaan vaker in hongerstaking voor tien of vijftien dagen en soms zelfs een maand", vertelt de moeder.

Na maanden wachten op de rechtszaak, krijgt Bergün woensdag haar definitieve straf te horen. "Ik heb er geen vertrouwen in. De rechter is niet onafhankelijk. Het is maar net waar ze zin in hebben. Ze kan vrijgesproken worden, tien jaar de cel in gaan of misschien wel levenslang net als een ander lid van de band", zegt Günay.

Ambassade
Eerder zocht de moeder al contact met de Nederlandse ambassade om haar dochters te bezoeken, maar volgens de autoriteit gaat dat niet. "Zonder bescherming durf ik niet naar Turkije te reizen, omdat ik dan misschien word opgepakt." Bij de strafzaak van Bergün zit woensdag wel iemand van de Nederlandse ambassade in de zaal. "Zo willen ze laten zien dat ze Bergün steunen, maar de overheid zou zoveel meer kunnen doen."

Toch blijft de moeder hoop houden dat ze haar dochters in de toekomst weer in de armen kan sluiten. "Zonder hoop kunnen wij niet leven. Ik weet dat mijn dochters niks verkeerd hebben gedaan en zij kennen ook de waarheid. Zo blijven zij mentaal sterk en zo blijf ik als moeder sterk en trots op ze."

Betül en Bergün staan centraal in de podcast 'Enkele reis Istanbul' (foto: Human/VPRO).
Betül en Bergün staan centraal in de podcast 'Enkele reis Istanbul' (foto: Human/VPRO).

Lees ook

App ons! 👋

Heb je een foutje gezien of heb je een opmerking over dit artikel? Neem dan contact met ons op.