Oude straten geplaveid met kasseien, statige gebouwen. Grave is een genot om door te wandelen. Wie niet beter weet, gaat ervan uit dat dit eeuwenoude vestingstadje er altijd zo heeft uitgezien. Maar uiterlijk bedriegt. Zo'n 350 jaar geleden stond er geen enkele steen meer op de andere en werd deze plek helemaal in de puinpoeder geschoten door Nederlandse troepen. Voor de 1500 inwoners waren de vier maanden in 1674 die het beleg duurde de hel op aarde. 

Twee jaar voor die vreselijk strijd wordt ons land, dat dan de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden heet en een zogeheten Gouden Eeuw beleeft, aangevallen door een groot Frans leger van 120.000 man. In no time weten ze de ene na de andere stad te veroveren tijdens de periode in 1672 die te boek staat als het Rampjaar. De vesting Grave valt zonder dat er maar een schot valt.

Willem III, nakomeling van Willem van Oranje, krijgt als 21-jarig broekie het opperbevel van het Nederlandse leger en weet in korte tijd de Fransen overal uit te meppen. Maar in Grave houdt een legertje van zo'n vierduizend manschappen onder leiding van de Franse markies Noël Bouton de Chamilly de stad stevig in zijn greep. 

Willem III besluit Grave te omsingelen en sluit iedere toestroom van eten naar de stad af. Wie het toch waagt levensmiddelen de stad in te smokkelen, kan rekenen op de doodstraf.  

De Nederlandse troepen proberen op allerlei manieren de stad aan te vallen, maar er is geen doorkomen aan. Ze leiden grote verliezen en komen geen steek verder. Ondertussen bestoken ze Grave onophoudelijk met kanons- en brandende kogels die enorme schade in de stad aanrichten en deze plek tot een levende hel maken voor de pakweg 1500 inwoners.

Ongeveer twee eeuwen later laat een beschrijving van historicus P. Hendrikx over de toestand in de vesting weinig aan de verbeelding over. 'Dit moorddadig vuur deed in de stad de verschrikkelijkste uitwerking. Het jammerlijk gekerm der ingezetenen was algemeen, waar men zelfs in holen en schijnbaar bomvrije kelders niet meer veilig was. Een huis, opgevuld met zieken en gekwetsten, werd door het werpen met bommen, geheel vernield: eene groote menigte huizen waren gedeeltelijk ingestort en wel vijftien in den grond verpletterd.'

Na vier maanden strijd geven de Fransen het op. Ze mogen Grave verlaten en laten de bevolking in grote verslagenheid achter. Op misschien de resten van een of twee huizen na, is de stad werkelijk tot de grond gelijkgemaakt.  Waar voor de rest van Nederland 1672 als Rampjaar te boek staat, is 1674 dat voor Grave.

Ondanks al dat leed, geldt het beleg van Grave wel als een belangrijk moment in de Nederlandse geschiedenis. Reden voor de stad om daar tweejaarlijks bij stil te staan tijdens het Historisch Spektakel waarbij de strijd wordt nagespeeld.

Dit jaar gebeurt dat op 5 en 6 april en is het evenement groter dan ooit, meldt organisator Stichting 0486 Producties. Er zijn optochten, openluchttheater, ambachten en interactieve activiteiten. Bezoekers kunnen deelnemen aan workshops, historische personages ontmoeten en het dagelijks leven uit de zeventiende eeuw ervaren. Kinderen mogen bijvoorbeeld oefenen als musketier of piekenier.