Kleine gemeenten opheffen en laten samengaan met grotere gemeenten. Met die proefballon kwam fractievoorzitter Ward Deckers van PvdA Brabant zaterdag. De grootste partijen in de kleine gemeenten Vught en Loon op Zand zien dat absoluut niet zitten. Maar het kán, weet Land van Cuijk, dat uit 33 kernen bestaat.

Wel of niet fuseren met de gemeente 's-Hertogenbosch? En zou het niet beter zijn voor Loon op Zand als ze zich bij Tilburg zouden voegen?  Zaterdag opperde PvdA'er Ward Deckers om het aantal gemeenten in onze provincie drastisch te verlagen.

'Verlies van identiteit'
Hij stuit op onbegrip in Vught en Tilburg. "Wij blijven zelfstandig", zegt Jos den Otter van Gemeentebelangen in Vught. "Samenwerken wijzen we niet van de hand, dat doen we nu ook al. Maar we hechten veel waarde aan de identiteit van onze dorpskern."

Eenzelfde geluid klinkt in Loon op Zand, een gemeente die volgens Deckers beter met Tilburg kan fuseren. "Fuseren? Zeker niet", lacht Wessel van Boven, fractievoorzitter van Gemeentebelangen, de grootste partij in Loon op Zand.

Volgens Deckers beleven kleine gemeenten grote voordelen aan een fusie. Zo zouden er minder snel geldproblemen zijn, zouden personeelsaantallen toenemen en kan de uitval van een specialist - zoals een wethouder - beter opgevangen kunnen worden. Daarom wil de PvdA'er gemeenten zien met minimaal 50.000 inwoners. Van Boven herkent zich er totaal niet in.  "Wij zijn heel stellig in het feit dat we een zelfstandige gemeente zijn. Wij zien totaal geen voordelen in fuseren."

In Loon op Zand werd in 2015 al eens gesproken over een mogelijke fusie met Tilburg. Van Boven: "De gemeente Tilburg heeft eerder duidelijk gemaakt dat ze ons interessant vinden. Wij zijn een gemeente met zowel de Efteling als de Loonse en Drunense Duinen, twee parels van ons. Wij vragen ons dan hardop af: is er écht interesse in ons als dorpskern of gaat het alleen om die twee aanwinsten?"

Voordelen van fuseren
Bouke van Vught, wethouder en fractievoorzitter van het CDA in Land van Cuijk snapt de zorgen van Den Otter en Van Boven. Haar gemeente bestaat sinds 2022 uit maar liefst 33 kernen en ging van vijf gemeenten naar één. "Fuseren ligt gevoelig", weet zij. "Inwoners hebben het gevoel dat de gemeente verder van hen af komt te staan."

Dat gevoel van identiteitsverlies herkent Van Vught ook uit Land van Cuijk, maar het is in haar optiek niet onmogelijk om het beste voor inwoners te betekenen. "Wij hebben er bijvoorbeeld voor gekozen om meer wethouders te hebben, waarbij iedere wethouder één gebied toegewezen krijgt."

Ook moeten sommige inwoners sinds de fusie verder reizen om bij het gemeentehuis te komen om bijvoorbeeld hun paspoort of rijbewijs op te halen. "Daarvoor hebben we een thuisbrengservice bedacht", legt ze uit.

De CDA'er kan de oproep van de Brabantse PvdA-fractievoorzitter Ward Deckers wel begrijpen. "De fusie heeft Land van Cuijk veel voordelen opgeleverd", zegt Van Vught. "Wat we merken is dat wij nu een veel serieuzere gesprekspartner zijn voor  de provincie. Je bent een grotere gemeente, dus je hebt meer te zeggen aan de schrijftafel. Burgers zullen daar niet direct iets van merken, maar het betekent dat je als gemeente uiteindelijk méér voor je inwoners kan betekenen."

Afsluitend raadt Van Vught kleine gemeenten aan kritisch te kijken naar welke voordelen een fusie kan brengen. "Misschien houd je financieel nu nog de broek op, maar is dat ook zo over 10 of 20 jaar? Verander op tijd van koers, want fuseren kent een lange aanlooptijd."