Paul en Boy werden uit huis gejaagd door criminelen en vertellen erover in Tilburg

Een Brabantse burgemeester en een journalist. Allebei doelwit van ernstige doodsbedreigingen.  Ze vertellen hoe gevaarlijk dichtbij dreigingen kunnen komen. En wat het betekent als je je vrijheid kwijt raakt.  In de Tilburgse schouwburg beantwoordden ze deze week vragen van studenten. 

Paul Vugts is opgegroeid in Tilburg en al heel lang misdaadjournalist bij het Parool. Een misdaadorganisatie vreesde in 2017 dat hij te veel wist van ze. Ze planden een liquidatie. Paul moest dood.

"Uiteindelijk werd het zo serieus dat mijn vrouw en ik uit huis zijn gegaan en een half jaar in een safe-house hebben gewoond." Hij kreeg een legertje aan beveiligers -lijfwachten- om hem heen. "Ik ging een keer naar Willem II, dat was een veiligheidsoperatie!" Vugts moest zelfs zijn huis verkopen. 

Wereldhavens
Het overkwam ook Boy Scholtze, burgemeester van Drimmelen. "Niet de grootste maar ook niet de kleinste gemeente van Brabant", lacht hij.

"Als je op de kaart gaat kijken, je hebt de haven van Antwerpen en die van Rotterdam en precies in het midden ligt die mooie blauwgroene gemeente Drimmelen." En van die luwte tussen de wereldhavens maken criminelen dankbaar gebruik. Vooral van loodsen waarin ze drugs opslaan. 

Stoeptegel
Scholtze woonde net een dag in de gemeente en toen vloog er 's nachts een stoeptegel door zijn raam. Hij werd ook een keer bijna omver gereden. Afgelopen najaar was het weer raak. Iemand had het op hem gemunt met intimidaties en bedreigingen. Hij moest zelfs even een tijdje zijn huis uit, met zijn man.  

Als criminelen zelfs het werken onmogelijk maken van burgemeesters en journalisten is dat een vorm van ondermijning. Het  is een woord dat vaak valt in deze masterclass. 

Teun van Ruitenburg is lector ondermijning aan de Avans Hogeschool in Breda. Hij vertelt over een dreiging die vaak wordt gezien als een monster van buitenaf. Maar het riskante is juist dat bovenwereld en onderwereld verweven raken. "Criminaliteit is niet afkomstig uit een andere wereld". 

Voetbalclub
Paul Vugts geeft als voorbeeld de amateur-voetbalclub die een sponsor binnenkrijgt met zwart geld. "Het komt vaak voor dat er een geldschieter is, een criminele mecenas. En dan blijven ze promoveren. Snelle stijgers. Zo dichtbij is het." 

Scholtze ziet ook dat er in de bovenwereld bewust en onbewust mee wordt gedaan. "Daar zijn hele normale beroepsgroepen voor nodig om dat mogelijk te maken. Notaris, makelaar, autoverhuurbedrijf."  

Dreigingen
De discussie in de masterclass gaat ook over dreigingen in het algemeen zoals verleidingen voor scholieren om wat bij te verdienen en afglijden, over drugsgebruik en de drugseconomie. 

En de verschillen in hun rol. Burgemeester Scholtze heeft een hele gereedschapskist met maatregelen, wetten en verordeningen en vraagt inwoners om verdachte dingen te melden. Vugts signaleert en schrijft het op. "Het mooie is van journalistiek, ik wijs het aan en dan mogen anderen het oplossen", lacht Vugts.

Fiets
"Ik heb als journalist maar twee wapens, mijn onafhankelijkheid en mijn betrouwbaarheid." Hij adviseert ook om de werelden gescheiden te houden. Word niet bevriend. "Ik zal hoogstens twee biertjes drinken met een crimineel," zegt Vugts. 

In Nederland komt het al heel lang voor dat er soms burgemeesters zo bedreigd worden dat ze moeten onderduiken. Vugts was de eerste journalist die dat meemaakte. Hij kwam uit de beveiliging toen de dreiging verdween. "Ik ben hier met de fiets", lacht hij.