Nu het kabinet formeel excuses gaat aanbieden aan afstandsmoeders en hun kinderen, willen de moeders ook erkenningen en excuses van andere betrokken partijen. Van psychologen, psychiaters, de Raad voor de Kinderbescherming en adoptiekenniscentrum Fiom bijvoorbeeld, maar ook van de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk. Dat zegt voorzitter Ellen Venhuizen van de stichting De Nederlandse Afstandsmoeder na een bericht in Trouw.

Tussen 1956 en 1984 moesten ongeveer 15.000 vrouwen hun pasgeboren baby vaak gedwongen afstaan ter adoptie. Het ging meestal om ongehuwde vrouwen in instellingen zoals Moederheil in Breda en Huize De Bocht in Goirle.

Het afstaan gebeurde bijvoorbeeld onder druk van familie, kerk en kinderbescherming. "Je weet dat het niet mag, dat het een zonde is om ongehuwd zwanger te raken. Dat kan zwaar vallen, zeker als mensen veel waarde hechten aan hun geloof. We konden niets anders, er was geen andere mogelijkheid dan afstand doen", zegt Venhuizen.

Verkeerde informatie
Psychiaters en psychologen zeiden destijds tegen de overheid dat het beter was om de baby's weg te halen bij hun moeders, zegt Venhuizen. "We werden weggezet als prostituees, als niet goed wijs, onmaatschappelijk en labiel. Volgens hen waren we niet in staat om een kind op te voeden. Als moeders labiel waren, was het rechtmatig kinderen bij ze weg te halen."

Venhuizen zegt ook dat moeders verkeerde informatie kregen wanneer ze afstand deden van een kind. "Ons werd verteld dat ze vrijwel meteen bij andere mensen terecht konden. Maar sommige kinderen zaten drie jaar in een tehuis, veel langer dan ons werd verteld."

'Heeft tot levenslange schade geleid'
De Commissie onderzoek Binnenlandse Afstand en Adoptie 1956-1984 (CBAA) concludeerde afgelopen juni in het rapport Schade door Schande dat de praktijk van afstand en adoptie bij veel moeders en kinderen tot "groot verdriet, woede en vaak ook tot levenslange schade heeft geleid".

Na het verschijnen van dat rapport reageerden afstandsmoeders en -kinderen teleurgesteld. Ze misten een aanbeveling aan de overheid voor het aanbieden van excuses voor de rol van de staat. In andere landen vonden vergelijkbare praktijken plaats, maar in Australië, België, Ierland en Schotland zijn daar wel formele excuses voor aangeboden.

Omroep Brabant bracht in 2022 de documentaire Het geheim van Moederheil, met persoonlijke getuigenissen van doorgangshuis Moederheil in Breda. De documentaire is te zien op het gratis streamingplatform Brabant+.