Welke nieuwbouwprojecten kunnen nog wel doorgaan en welke niet? Er is nog grote onzekerheid bij gemeenten over toekomstige woningbouwplannen nadat netbeheerder Enexis een paar weken geleden de seinen voorlopig op rood zette voor nieuwe stroomaansluitingen. Daardoor dreigen alleen al in Eindhoven tienduizenden nieuwe huizen vertraging op te lopen. En dat terwijl er juist een flinke bouwopgave ligt.

De plekken in onze provincie waar de klappen gaan vallen zijn delen van Bernheze, Maashorst, Boekel, Helmond, Asten, Deurne, Geldrop-Mierlo, Someren, Eindhoven, Veldhoven, Eersel, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg, Vught, Oss, Den Bosch en Sint-Michielsgestel. 

Nieuwe regels
Hoe zit het ook alweer? Enexis reserveerde altijd een klein stukje van het beschikbare elektriciteitsnet voor nieuwe huizen en appartementen. Maar door nieuwe regels van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en nieuwe afspraken met het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat mag dat vanaf 1 juli niet meer.  

Organisaties of instanties die maatschappelijk gezien van cruciaal belang zijn krijgen voortaan voorrang. Nieuwe aansluitingen voor nieuwbouwwoningen en zelfs laadpalen moeten dan achteraan in de prioriteitenrij aansluiten. Ze krijgen nog wel voorrang op bedrijven zonder prioriteit.

Maar in bovengenoemde gebieden valt er na 1 juli helemaal niks meer te verdelen. Daar zit volgens berekeningen van Enexis het elektriciteitsnet zo vol, dat er voorlopig geen plek meer is voor nieuwe of zwaardere aansluitingen. 

Bezig met de balans opmaken
Na een rondgang bij die gemeenten, waarop het merendeel gereageerd heeft, blijkt dat er nog veel onduidelijk is. Daarom zijn gemeenten druk bezig met de balans opmaken en lopen er gesprekken met onder meer Enexis, geven zij aan.

Een aantal van hen zegt in de komende weken de eerste regionale cijfers te verwachten hoeveel woningbouwplannen risico lopen. En dat terwijl er juist huizen bij moeten komen. 

In de gemeente Sint-Michielsgestel lopen 23 projecten met in totaal 295 huizen risico om bijvoorbeeld stil komen te liggen of om vertraging op te lopen. Dit gaat deels om plannen die nog in de pijplijn zitten en deels om al concrete bouwprojecten. 

De gemeenten in de Brainportregio werken samen om de komende jaren nog 62.000 woningen bij te bouwen. Ongeveer de helft daarvan moet in Eindhoven komen. “In beginsel geldt dat alle woningbouwprojecten die nog niet in aanbouw zijn, en waarvoor nog geen zekerheid bestaat over de beschikbaarheid van transportcapaciteit, een reëel risico op vertraging lopen als gevolg van netcongestie. Dit betekent dat potentieel circa 25.000 tot 30.000 woningen tot en met 2033 geraakt kunnen worden.” 

Diezelfde onduidelijkheid heerst ook in Helmond. Die gemeente is vorig jaar begonnen met een ‘aanjaagteam netcongestie’ dat meedacht over oplossingen voor het destijds al volle stroomnet. Daar moet nu meer geld voor vrijgemaakt worden, in de hoop dat daar een oplossing voor de stad uitkomt. “We gaan het aanjaagteam uitbreiden en aanvullen met externe kennis en ervaring.” 

Denken in oplossingen
Loon op Zand denkt ook al in oplossingen om drukte op het stroomnet te verminderen, bijvoorbeeld in de avonduren. Op zulke momenten wordt het stroomnet zwaarder belast. “Wij onderzoeken de inzet van energiehubs en batterijopslag."

Het is duidelijk dat gemeenten zich zorgen maken over het stroomprobleem. Someren zegt dat hierin meespeelt dat er nog geen oplossing in beeld is en dat het nog onzeker is hoe de gemeente zelf een vinger in de pap kan houden.

De gemeente Maashorst ziet ook dat het indrukken van de pauzeknop grote impact kan hebben. Niet alleen bij bouwplannen, maar ook bij andere ontwikkelingen in de gemeente, zoals uitbreiding van sportaccommodaties. "Terwijl de wachttijd en beschikbare capaciteit nog onduidelijk zijn, en inwoners en ontwikkelaars in onzekerheid verkeren", aldus Maashorst. "Tegelijkertijd kijken we naar creatieve oplossingen om projecten zo goed mogelijk door te laten gaan."