Dit Kamerlid uit Eindhoven leidt corona-onderzoek: megaklus met 51 verhoren
Het wordt een grote klus voor Daan de Kort uit Eindhoven. Het VVD-Kamerlid is voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie Corona. Die commissie begint vrijdag met openbare verhoren over het Nederlandse coronabeleid. In negen weken tijd worden 47 mensen gehoord, tijdens 51 verhoren. Sommige getuigen moeten dus meer dan één keer voor de commissie verschijnen.
De verhoren beginnen na een voorbereiding die al sinds 2024 loopt. “We hebben heel veel dossieronderzoek gedaan”, vertelt De Kort dinsdag in het radioprogramma KEIgoeiemorgen! van Omroep Brabant. “Meer dan een miljoen documenten hebben we bestudeerd. We hebben gesprekken gevoerd in beslotenheid en nu gaan de openbare verhoren plaatsvinden. Dan kan heel Nederland meekijken.”
Volgens De Kort is dat laatste belangrijk, omdat de coronaperiode voor veel mensen enorm ingrijpend is geweest. “Nu gaat er ook publieke verantwoording plaatsvinden”, legt hij uit. “We gaan bekijken hoe coronabesluiten tot stand kwamen. Denk aan de avondklok en het sluiten van scholen.”
De openbare verhoren verschillen volgens hem flink van de gesprekken die eerder achter gesloten deuren zijn gevoerd. “De verhoren vinden onder ede plaats. Mensen zijn verplicht te komen. Mochten ze niet willen komen, dan sturen we de marechaussee op hen af. En ze zijn verplicht om de waarheid te spreken. We doen aan waarheidsvinding. Dat is echt wel uniek aan een parlementaire enquête.”
Wat is een parlementaire enquête?
Een parlementaire enquête is een belangrijk onderzoek van de Tweede Kamer. Kamerleden mogen mensen dan onder ede vragen stellen. Dat betekent dat deze mensen móeten komen en de waarheid móeten vertellen. Zo probeert de Tweede Kamer precies te begrijpen wat er is gebeurd, waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt en wat Nederland daarvan kan leren.
Als De Kort terugdenkt aan de coronatijd, komt vooral het begin van de pandemie bij hem naar boven. “Die eerste persconferentie, dat in één keer alles op slot ging”, vertelt hij. “Het begon in Brabant natuurlijk eerder, met carnaval is het virus flink verspreid. Die onzekerheid, dat je niet wist wat er op je afkwam, dat is het eerste wat me bijstaat. Ik vond het, net zoals heel veel mensen volgens mij, een hele vervelende periode.”
De komende weken worden onder anderen oud-premier Mark Rutte en de oud-ministers Hugo de Jonge en Ferdinand Grapperhaus gehoord. Ook kritische stemmen uit die tijd komen langs, zoals Maurice de Hond en Mona Keijzer. De laatste werd in coronatijd als staatssecretaris ontslagen na kritische uitspraken over het coronatoegangsbewijs.
De enquêtecommissie kreeg steun van de volledige Tweede Kamer. Het doel is volgens De Kort vooral om lessen te trekken voor de toekomst. “We willen echt leren van deze periode. De vraag is niet of er ooit nog een pandemie komt, maar wanneer.”
Die lessen kunnen ook helpen bij andere langdurige crises, zegt hij: “Denk aan energie-uitval of sabotage. We weten niet wat er ooit op ons afkomt.”
De verhoren lopen door tot en met 10 september. Het eindrapport wordt in het eerste kwartaal van 2027 verwacht. “Daar kunnen dan het kabinet en de Kamer mee aan de slag.”
