Brigades breken door Duitse bossen: 'Je moet af en toe gewoon te velde'
Tanks, geschut, drones en zelfs een ondergronds veldhospitaal. De Koninklijke Landmacht trekt deze maand alles uit de trukendoos voor de training van zevenduizend militairen, in Duitsland. Ook de brigade uit Oirschot en luchtverdediging uit Vredepeel vechten mee. Met oude en nieuwe tactieken; ouderwets camoufleren in een hypermoderne digitale strijd. Defensie nodigde Omroep Brabant uit voor een kijkje, aan 'het front'.
De zon is net op, deze donderdag als er gebrom klinkt uit de dichte bossen. Bijna onzichtbaar staat een Boxer-pantserwagen met draaiende motor. Verstopt onder camouflagenetten. "Zo zijn we minder zichtbaar voor drones," vertelt generaal Remco van Ingen. Hij is commandant van de 43e gemechaniseerde brigade uit Havelte. Zelf is hij ook gecamoufleerd. Gezicht, handen. Zelfs zijn horlogebandje is groen.
Buiten kookt een militair water op een gasbrandertje. Binnen in de wagen wordt gewerkt in een controlecentrum met beeldschermen. Er ligt ook een ouderwetse landkaart.
Uitgegraven
Samen met 13e Lichte Brigade uit Oirschot rukt de brigade op in de grootste landmachtoefening in twintig jaar. Codenaam: Fighter Lion. "Oefenen in grote verbanden is belangrijk," zegt Van Ingen. In Nederland kan het alleen in het klein.
Hier is een ondergronds veldhospitaal uitgegraven en gebouwd. Een ondergronds bouwwerk met netten tegen drones, operatiekamer en ligbedden. Gegraven terwijl 'vijandelijke drones' overvlogen, vertellen de bouwers trots.
Verborgen
Het is een moeilijke oefening. "De truc is dat we door elkaar heen bewegen." Doorschrijding heet dat in militaire termen. Het vereist veel afstemming, op alle niveaus. En het is niet zonder risico. Dinsdag botsten twee pantserwagens. Er vielen vier gewonden. Drie van hen zijn intussen al weer uit het ziekenhuis.
In de bossen is het zoeken naar andere verborgen teams, zoals die van majoor John. Hij leidt een cyber-eenheid. "We zoeken radiosignalen om te zien met wat voor vijand we te maken hebben. De kunst is zien zonder gezien te worden."
Een heuvel op de heide en warm zand. In de verte ratelen rupsbanden. Gevechtswagens komen in kolonne voorbij. Ook Duitse Leopard-tanks. De troepen maken meters. Kleine drones cirkelen rond. Vriend of vijand, van de grond af niet te zien.
Nog dichter bij de frontlijn zit bataljonscommandant Marcel Kerstens. Hij leidt ruim 900 mannen en vrouwen van de Limburgse Jagers uit Oirschot. "We zijn vier dagen in gevecht geweest. Eerst kijken, bijten en dan ontwrichten en blokkeren."
Of hij nog een beetje geslapen heeft? "Minder dan thuis", glimlacht hij. Hij is tevreden over de manoeuvre. Die is ook hier te zien. Kolonnes pantserwagens en tanks passeren met gierende motor.
Topoefening
Bij het schietterrein staat generaal Stefan Linders, commandant van de brigade in Oirschot. "Het is een topoefening", zegt hij. Niet alles ging goed maar daar moeten ze van leren. " De brigade staat er echt goed voor."
In de verte komen Duitse tanks aan scheuren in een grote stofwolk. Ze speelden de oefenvijand, net als een groep militairen uit Oirschot.
Generaal Jan Swillens kijkt ook naar het spektakel. Hij is de hoogste baas van de Koninklijke Landmacht. Het liefst had hij een nog groter oefenterrein. "Misschien vinden we dat in Canada, Zweden of Finland", oppert hij.
Swillens klimt op een Duitse tank en spreekt de manschappen en gasten toe over het belang van oefenen. "Je moet af en toe gewoon te velde."
'Kein Zivil Verkehr'
De bos- en heidevelden tussen Hannover en Bremen zijn voor hele generaties Nederlanders bekend oefenterrein, vooral voor dienstplichtigen. In de Koude Oorlog (1949-1989) moesten Nederlandse troepen dit gebied verdedigen.
De bekendste plaatsen zijn Seedorf en Bergen-Hohne. Hier zit het gezamenlijke Duits-Nederlandse tankbataljon. Er komen weer Nederlandse tanks en die worden hier gestationeerd. Samenwerken met de Bundeswehr doen ze al jaren, ook de brigade in Oirschot.
Het oefenterrein heeft een oppervlakte van bijna 284 vierkante kilometer. Dat is een stuk groter nog dan de gemeente Altena, inclusief de Biesbosch. Het gebied is verboden voor gewoon verkeer (zivil verkehr). De ringweg (Panzer Ringstrasse) afrijden duurt een klein uurtje. Zulke grote oefenterreinen zijn er niet in Nederland.
